Η Ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ διευρύνει την απεριόριστη υποστήριξη στις χρηματοπιστωτικές αγορές

του Nick Beams

14 Σεπ. 2012

Το γεγονός ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αποφάσισε να διοχετεύσει ακόμα περισσότερα χρήματα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα την παραμονή της τέταρτης επετείου από την κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers, αποτελεί ένα μέτρο της εμβάθυνσης της κρίσης του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Η Fed, ανακοίνωσε την Πέμπτη, ότι θα επεκτείνει το πρόγραμμα της λεγόμενης “ποσοτικής χαλάρωσης” μέσω της αγοράς ενυπόθηκων τίτλων αξίας 40 δισ. δολαρίων σε ένα μήνα. Σε αντίθεση με τους δύο προηγούμενους γύρους, το νέο πρόγραμμα, που ονομάστηκε QE3, δεν έχει ένα καθορισμένο χρονικό όριο.

Μαζί με την “Επιχείρηση Twist”, με την οποία η Fed πουλάει κρατικά ομόλογα μικρής διάρκειας και χρησιμοποιεί τα έσοδα για να αγοράσει μακροπρόθεσμα ομόλογα, το νέο πρόγραμμα σημαίνει, ότι η κεντρική τράπεζα θα διοχετεύει περίπου 85 δισ. δολάρια το μήνα στις χρηματοπιστωτικές αγορές, για αόριστο χρονικό διάστημα.

Ανεβάζοντας την τιμή των ομολόγων μέσω πράξεων αγοράς, η Fed χαμηλωνει την απόδοσή (επιτόκιο) τους και παρέχει φθηνότερο χρήμα στις τράπεζες και στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενισχύοντας έτσι τα κέρδη τους από χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και κερδοσκοπικές πράξεις. Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοιχτής Αγοράς (FOMC) της Fed, υπεύθυνη για την χάραξη πολιτικής, ανακοινώνοντας την απόφασή της τόνισε ότι “αναμένει ότι μια πολύ χαλαρή στάση της νομισματικής πολιτικής θα παραμείνει κατάλληλη για μια σημαντική χρονική περίοδο μετά την ισχυροποίηση της οικονομικής ανάκαμψης”.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι αγορές γιόρτασαν. Ο δείκτης S&P 500, η ευρύτερη μέτρηση των Αμερικανικών χρηματιστικών αξιών, ανήλθε στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων σχεδόν πέντε ετών και τώρα βρίσκεται πάνω από τα επίπεδα στα οποία είχε φτάσει πριν από την κατάρρευση της Lehman. Ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones αυξήθηκε 206 μονάδες, ή 1,55 τοις εκατό, ενώ ο δείκτης Nasdaq αυξήθηκε κατά 1,63 τοις εκατό.

Μια επό τις επιπτώσεις των προηγούμενων γύρων ποσοτικής χαλάρωσης ήταν να πυροδοτήσει την κερδοσκοπία στα εμπορεύματα, ανεβάζοντας τις τιμές των καυσίμων και των βασικών ειδών διατροφής, αυξάνοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια φτωχών ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Το άλμα στις τιμές του χρυσού και του πετρελαίου, μετά τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, είναι ένδειξη ότι ένας νέος γύρος κερδοσκοπίας μπορεί να ξεκινήσει στα εμπορεύματα.

Εκτός από το νέο γύρο αγοράς ομολόγων, η Fed έδειξε ότι η πολιτική της των πολύ χαμηλών επιτοκίων θα συνεχιστεί, με τον στόχο, για επιτόκιο κυβερνητικών κεφαλαίων που κυμαίνεται μεταξύ μηδέν και 0,25 τοις εκατό, να επεκτείνεται τουλάχιστον ως τα μέσα του 2015. Δεσμεύτηκε επίσης να χρησιμοποιήσει και άλλα “εργαλεία πολιτικής” ανάλογα με την περίπτωση.

Συνολικά, η χθεσινή ανακοίνωση είναι η πιο ανοιχτή δέσμευση της Fed για την ενίσχυση των χρηματοπιστωτικών αγορών από την αρχή της κρίσης πριν από τέσσερα χρόνια. Σ'αυτό το χρονικό διάστημα η Fed έχει αναλάβει την αγορά χρηματοπιστωτικών επενδυτικών προϊόντων αξίας τουλάχιστον 2,3 τρισ. δολαρίων.

Η επίσημη αιτιολογία για την απόφαση είναι η επιδείνωση της Αμερικανικής αγοράς εργασίας, με την Fed να προβλέπει ότι το επίσημο ποσοστό ανεργίας, αυτή τη στιγμή στο 8,1 τοις εκατό, δεν θα πέσει κάτω από το 8 τοις εκατό την χρονιά που διανύουμε.

Η δήλωση της επιτροπής FOMC εστίασε στο “ανεβασμένο” ποσοστό ανεργίας. “Η επιτροπή εκφράζει την ανησυχία ότι, χωρίς περαιτέρω πολιτική διευκόλυνση, η οικονομική ανάπτυξη μπορεί να μην είναι αρκετά ισχυρή για να δημιουργήσει σταθερή βελτίωση στις συνθήκες αγοράς εργασίας. Επιπλέον, οι πιέσεις στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές εξακολουθούν να προβάλλουν σημαντικούς κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές,”, ανέφερε.

Μιλώντας σε συνέντευξη τύπου μετά την ανακοίνωση, ο πρόεδρος της Fed Μπεν Μπερνάκι δήλωσε: “Ψάχνουμε για τη συνεχή, σταθερή βελτίωση της αγοράς εργασίας. Δεν έχουμε στο μυαλό κάποιο συγκεκριμένο νούμερο. Αυτό που έχουμε δει τους τελευταίους έξι μήνες δεν είναι αντιπροσωπευτικό.”

Ο τελευταίος δείκτης διαχειριστή αγοράς δείχνει ότι η βιομηχανική δραστηριότητα έχει συνεχόμενη πτώση για τους τρεις τελευταίους μήνες – το χειρότερο αποτέλεσμα από το 2009 – και σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, μόνο 4,1 εκατομμύρια θέσεις εργασίας έχουν δημιουργηθεί μετά από την απώλεια 8,8 εκατομμυρίων κατά τη διάρκεια της ύφεσης.

Ωστόσο, την ίδια περίοδο, ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός αυξήθηκε κατά περίπου 6 εκατομμύρια. Η τάση αυτή έχει αποκαλυφθεί από τα τελευταία στοιχεία, που δείχνουν ότι στην Αμερικανική οικονομία προστέθηκαν μόνο 96.000 θέσεις εργασίας τον περασμένο μήνα, λιγότερες από τις 130.000 που απαιτούνται για να συμβαδίζουν με την αύξηση του πληθυσμού. Επιπλέον, οι μισθοί σε πολλές από τις νέες θέσεις εργασίας, κυμαίνονται σε χαμηλότερα επίπεδα από τους μισθούς των θέσεων που χάθηκαν, οδηγώντας σε πτώση την κατανάλωση.

Αλλά οι παρατηρήσεις της Fed σχετικά με το επίπεδο ανεργίας και την αργή ανάπτυξη, καθώς και οι δηλώσεις Μπερνάκι περί “σοβαρής ανησυχίας” για την κατάσταση της οικονομίας, είναι μια κάλυψη για τον πραγματικό σκοπό των αποφάσεων που ανακοινώθηκαν την Πέμπτη, που είναι να ενισχύσει τη θέση των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Η υποτιθέμενη ανησυχία για τις θέσεις εργασίας, διαψεύδεται από το γεγονός ότι το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης συνοδεύεται από τις συνεχιζόμενες περικοπές στις κρατικές δαπάνες τόσο σε πολιτειακό όσο και σε ομοσπονδιακό επίπεδο, οι οποίες έχουν ως αποτελεσμα την αύξηση της ανεργίας και την μείωση της οικονομικής δραστηριότητας. Η τάση αυτή θα επιταχυνθεί μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου, όταν θα υλοποιηθούν νέες περικοπές δαπανών, είτε μέσω των αυτόματων μειώσεων που εγκρίθηκαν πέρισυ, είτε μέσω ενός αναθεωρημένου προγράμματος λιτότητας.

Η ίδια πολιτική θεσπίστηκε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ένα πρόγραμμα για την αγορά κρατικών ομολόγων. Οι αγορές θα γίνονται με όρο την υπογραφή μέτρων λιτότητας για τις κυβερνήσεις που ενδιαφέρονται.

Η πολιτική των κεντρικών τραπεζών να προσφέρουν ατελείωτες προμήθειες φθηνού χρήματος, δεν έκανε τίποτα για να τονώσει την οικονομική ανάπτυξη. Ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές παρουσιάζουν άνοδο, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ, εκτιμάται ότι γύρω στο 80 τοις εκατό της παγκόσμιας βιομηχανικής παραγωγής είτε παραμένει στάσιμη είτε συμπιέζεται. Το μόνο που πέτυχε το πρόγραμμα ήταν η αυξημένη κερδοσκοπία και υψηλότερες τιμές χρηματοπιστωτικών επενδυτικών προϊόντων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για άλλη μια οικονομική κρίση.

Πηγή: World Socialist Web Site

http://www.wsws.org/articles/2012/sep2012/quan-s14.shtml