Skip to main content

Hunger Games: Από τα σταφύλια της οργής στο παιχνίδι της πείνας

του Άρη Χατζηστεφάνου

Φοιτητικά κινήματα από την Ταϊλάνδη μέχρι το Λονδίνο αντιγράφουν τους ήρωες ταινιών του Χόλιγουντ, όπως το Hunger Games και το V for Vendetta. Θα ξεκινήσει η επόμενη επανάσταση σε κάποιο στούντιο της αμερικανικής βιομηχανίας του θεάματος;

«Για να δω τώρα ποιος άλλος θα διαμαρτυρηθεί», έλεγε γελώντας ο δικτάτορας-πρωθυπουργός της Ταϊλάνδης Πραγιούθ Τσανότσα ύστερα από το πογκρόμ που πραγματοποίησαν την περασμένη εβδομάδα οι αρχές ασφαλείας εναντίον φοιτητών. Το μόνο αδίκημα που είχαν διαπράξει τα «θρασίμια» της ταϊλανδέζικης χούντας ήταν ότι ύψωναν τα τρία δάχτυλα του δεξιού χεριού αντιγράφοντας τους ήρωες της ταινίας The Hunger Games.

Καθώς το «κίνημα των τριών δαχτύλων» άρχισε να εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα, το καθεστώς ακύρωσε την προβολή της ταινίας, ενώ οι αρχές οδηγούσαν αρκετούς φοιτητές σε κρατητήρια της ασφάλειας για να υπογράψουν δηλώσεις πολιτικών φρονημάτων.

Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν την είδηση με ισχυρές δόσεις οριενταλισμού και πινελιές από τα εγχειρίδια προπαγάνδας του Ψυχρού Πολέμου. Η νεολαία, είπαν, επαναστατεί απέναντι σε ένα αυταρχικό καθεστώς της Ασίας, εμπνεόμενη από τις αρχές της φιλελεύθερης δημοκρατίας όπως εκφράζεται από το Χόλιγουντ. Τέλος της ανάλυσης, τέλος και της Ιστορίας, όπως θα έλεγε και ο Φουκουγιάμα.

Και ίσως τα πράγματα να ήταν έτσι εάν στις 5 Νοεμβρίου φοιτητές και νεολαίοι δεν είχαν διαδηλώσει στους δρόμους του Λονδίνου, με τις μάσκες τού Γκάι Φοκς από την ταινία V for Vendetta. Αν και ο Φοκς ήταν αληθινό πρόσωπο και ως γνωστόν επιχείρησε να ανατινάξει το βρετανικό Κοινοβούλιο το 1605, στις πρόσφατες κινητοποιήσεις κυριαρχούσαν οι συμβολισμοί της ταινίας και όχι τα ιστορικά γεγονότα.

Φτάσαμε, λοιπόν, σε μια εποχή που οι ταινίες του Χόλιγουντ εμπνέουν αληθινές εξεγέρσεις; Είναι γεγονός ότι οι δύο συγκεκριμένες παραγωγές ξάφνιασαν ευχάριστα ακόμη και τους σφοδρότερους επικριτές της αμερικανικής βιομηχανίας του θεάματος. Η επαναστατική βία νομιμοποιείται και το δικαίωμα στην ένοπλη ανατροπή καθεστώτων (ακόμη και με την προσφυγή σε τρομοκρατικές ενέργειες) προβάλλεται στη μεγάλη οθόνη με φόντο, όχι πλέον κάποια χώρα του πρώην ανατολικού μπλοκ, αλλά το Λονδίνο (V for Vendetta) και κάποια περιοχή της βόρειας Αμερικής (Hunger Games).

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ οι δυτικές κυβερνήσεις διολισθαίνουν σε αυταρχικές μεθόδους καταστολής των λαϊκών κινητοποιήσεων, που φτάνουν έως και στην άτυπη επιβολή στρατιωτικού νόμου (όπως συνέβη πρόσφατα στη Βοστόνη και στο Φέργκιουσον των ΗΠΑ).

Μήπως λοιπόν το Χόλιγουντ, αφουγκραζόμενο την αγανάκτηση ευρύτατων τμημάτων της κοινωνίας, βρέθηκε εκτός της κυρίαρχης πολιτικής «γραμμής», είτε γιατί έτσι θα κόψει περισσότερα εισιτήρια, είτε για να καταφέρει να εκτονώσει τα δυνάμει επαναστατικά χαρακτηριστικά της εποχής μας; Ας μη βιαστούμε να φτάσουμε σε ένα τόσο απλουστευτικό συμπέρασμα.

Η συζήτηση για το πολιτικό περιεχόμενο ταινιών, όπως το Hunger Games και το V for Vendetta, καταλήγει πάντα σε ένα σαφές ερώτημα, το οποίο ελάχιστοι δηλώνουν ότι μπορούν να απαντήσουν με ασφάλεια: Τελικά οι συγκεκριμένες ταινίες στρέφονται εναντίον του κυρίαρχου οικονομικού συστήματος ή καταγγέλλουν απλώς κάθε απολυταρχικό καθεστώς, αδιαφορώντας για τις παραγωγικές διαδικασίες που το έφεραν στην εξουσία; Πιο απλά, πρόκειται για ένα συγκαλυμμένο αντικαπιταλιστικό μήνυμα που αφορά και τις ΗΠΑ ή για μια φιλελεύθερη κραυγή, όπως αυτές με τις οποίες μας συνήθιζε ο αμερικανικός κινηματογράφος στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου;

Το Hunger Games, περιγράφοντας μια δυστοπική κοινωνία με τεράστιες οικονομικές ανισότητες, φαίνεται εκ πρώτης όψεως να ανήκει στην πρώτη κατηγορία. Ποιος κινεί όμως τα νήματα του αυταρχικού μηχανισμού; «Στην ταινία βλέπουμε ανθρώπους να δουλεύουν σε ορυχεία, αλλά δεν μαθαίνουμε σε ποιον ανήκουν αυτά», σημείωναν πριν από ένα χρόνο οι αναλυτές Κριστίν Σχόφελτ και Ντέιβιντ Γουόλς, και συνέχιζαν: «Πού είναι οι τραπεζίτες και οι κάτοχοι των μέσων παραγωγής σε αυτή την ταινία;».

Για την ακρίβεια, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει η ταινία το κοινωνικό και οικονομικό υπόβαθρο, θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο παρουσίασε το CNN τις αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις στην Ταϊλάνδη: οι δημοσιογράφοι εκθείαζαν την ηρωική στάση των φοιτητών, αλλά παρέλειψαν να σημειώσουν ότι ο δικτάτορας Πραγιούθ Τσανότσα κυβερνά με την ανοχή των ΗΠΑ και τις ευλογίες ενός σημαντικού τμήματος της οικονομικής ελίτ της χώρας. Ο ίδιος, μάλιστα, εφαρμόζει πολιτικές λιτότητας και ιδιωτικοποιήσεων οι οποίες εκπονούνται από ένα «συμβούλιο σοφών», που αποτελείται από χρηματιστές και στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων.

Από την άλλη, μήπως τελικά ζητάμε πολλά από χολιγουντιανές παραγωγές, που αν μη τι άλλο έχουν το θάρρος να προτάξουν την επανάσταση σαν το μοναδικό μέσο ανατροπής του status quo; Ισως ναι. Πιθανότατα όμως όχι. Τις δεκαετίες του 1940 και του 1960, το Χόλιγουντ είχε παρουσιάσει πολύ πιο ριζοσπαστικές ταινίες, όπως τα Σταφύλια της Οργής, του Τζον Φορντ, ή ακόμη και ο Σπάρτακος, του Στάνλεϊ Κιούμπρικ.

Και στο κάτω κάτω, το δικαίωμα των κυριαρχούμενων να ανατρέπουν με τη βία τους κυρίαρχους τεκμηριώθηκε το 1689 από τον Τζον Λοκ – αν όχι το 1215 με την κυκλοφορία της Magna Carta. Αν εμείς αναζητούμε ακόμη ψήγματα αυτού του δικαιώματος κρυμμένα σε ταινίες του Χόλιγουντ, μάλλον έχουμε χάσει τρεις αιώνες ιστορικής εξέλιξης.

Πηγή:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Capitalism & Genocide - Yanis Varoufakis Speech at the Gaza Tribunal, 23rd October 2025, Istanbul

Yanis Varoufakis   On 23rd October, Yanis Varoufakis testified in front of the Jury of Conscience in the context of the Gaza Tribunal. His speech focused on the economic forces underpinning the genocide of the Palestinian people. In particular, he spoke on the manner in which capitalist dynamics have historically fuelled the white settler colonial project and, more recently, how the accumulation of a new form of capital - which he calls cloud capital - has accelerated, deepened and amplified the economic forces powering and propelling the machinery of genocide. 
Post a Comment
Read more

This Is Why Iran Will DEFEAT The United States & Israel!

The Jimmy Dore Show    
Post a Comment
Read more

Saudi Arabia & Qatar caught Mossad agents planning false flag operations inside their soil to blame Iran

Tucker Carlson says Saudi Arabia & Qatar caught & arrested Israeli Mossad agents planning bombings in those countries. pic.twitter.com/6PUxWeUymu — Jackson Hinkle 🇺🇸 (@jacksonhinklle) March 3, 2026
Post a Comment
Read more

US-Israeli attack on Iran expands into GLOBAL WAR: EU & UK join, Canada supports, Gulf regimes hit

Geopolitical Economy Report   The US-Israeli war on Iran is expanding into a global conflict. The European Union supports it. The UK is letting Trump use British bases. Germany and France are involved. Canada backs it. Tehran has retaliated, in self-defense, hitting US military bases in Gulf countries. Ben Norton explains. 
Post a Comment
Read more

Trump's war in Iran crushes US working class, enriches cronies

The Grayzone   The Grayzone 's Max Blumenthal and Aaron Mate discuss how Trump's cronies are exploiting the Strait of Hormuz crisis he instigated to manipulate markets while US consumers feel the pain. 
1 comment
Read more

What Iran, Russia & China just did is HUGE, War BACKFIRES on Trump

Danny Haiphong   Iran's shocking response to Trump's imminent attack is sending fear down the spines of the US military as war leaves them defenseless from Iranian missile fire says Mohammad Marandi. This video breaks down why this war is already backfiring on Trump. 
Post a Comment
Read more

Iran War Collapses U.S. Neoliberal Economy

Glenn Diesen   Yanis Varoufakis is an economist, the former Finance Minister of Greece, and the author of numerous bestselling books. Yanis Varoufakis discusses the historical mistake of attacking Iran (again). 
Post a Comment
Read more

A response to misinformation on Nicaragua: it was a coup, not a ‘massacre’

There is so much misinformation in mainstream corporate media about recent events in Nicaragua that it is a pity that Mary Ellsberg’s article for Pulse has added to it with a seemingly leftish critique. Ellsberg claims that recent articles, including from this website, often “ paint a picture of the crisis in Nicaragua that is dangerously misleading. ” Unfortunately, her own article does just that. It looks at the situation entirely from the perspective of those opposing Daniel Ortega’s government while whitewashing their malevolent behavior and downplaying the levels of US support they have relied on. Her piece is an incomplete depiction of what is happening on the ground, ignoring many salient facts that have come to light and which have been outdated by recent events. The following is a brief response to Ellsberg’s main points from someone who lives in Nicaragua and has observed the situation directly and intimately: https://grayzoneproject.com/2018/08/15/a-res...
Post a Comment
Read more

Iran could be the US’s Boer war: a hollow victory that marks the beginning of the end of empire

US leaders anticipated a walkover. Now they’re embroiled in a conflict that could hasten the end of US economic dominance  by Larry Elliott   Nobody gave the Boers a prayer when the war in South Africa began in 1899. It was farmers ranged against the might of the British empire, and the expectation was that resistance would quickly crumble. Eventually, might did prevail. Britain won the Boer war, but it was a hollow victory that took the best part of three years to achieve and came at a high cost. The blow to British prestige – coming at a time when its global hegemony was under threat from fast-growing countries such as the US – was severe. Far from highlighting the extent of Britain’s power, it exposed its limitations. A century and a quarter later, the US risks being embroiled in its equivalent of the Boer war. What should have been a walkover threatens to become a prolonged conflict. The Iranians are using guerrilla tactics, just as the Boers did, with much success. There ...
Post a Comment
Read more

The dominant elite ready to break the "social contract"

Hyper-automation will allow the super-rich to “get rid” of the rest by system failure Since the French revolution and the new form of the urban states-democracies, the ruling class had to make the so-called "social contract" with the majority. From the moment that the dominant urban class took the power from feudalism and monarchy, should had to find a way to protect the means of production and the labor force. Therefore, the ethnic consciousness in each state served to bound the majority in order to shape national armies to protect the ruling class interests. In exchange, the ruling urban class had given the so-called social state, labor rights, etc., through the nation-state as a carrier and guarantor for all these benefits for the middle and lower classes. Since then, there have been a lot of battles and the majority managed to conquer some benefits. At the start of 20th century, the technology progress had brought the mass production. Western s...
14 comments
Read more