Skip to main content

Robocop: ο «μπάτσος» του νεοφιλελευθερισμού

Όταν κυκλοφόρησε, πριν από 30 χρόνια, χαρακτηρίστηκε σαν ακόμη μια χολιγουντιανή φούσκα. Φέτος, που ο αμερικανικός κινηματογράφος ζει στους απελπιστικά ξενέρωτους ρυθμούς τού «La La Land», το Robocop φαντάζει σαν ένα εγχειρίδιο μαρξιστικής ανάλυσης για τα δεινά που επιφέρει ο νεοφιλελευθερισμός.

του Άρη Χατζηστεφάνου

«Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να πραγματοποιήσεις μια κλοπή παρά μέσω της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας». Η φράση θα μπορούσε κάλλιστα να αποδοθεί στον ΜακΧίθ, από την «Οπερα της Πεντάρας» του Μπέρτολτ Μπρεχτ. Στην πραγματικότητα είναι ένα από τα δεκάδες «μηνύματα» που μπορεί να εντοπίσει ένας παρατηρητικός θεατής στην ταινία «Robocop», του Πολ Βερχόφεν, που φέτος κλείνει τα τριάντα της χρόνια.

Όπως εξηγούσε και ο πανεπιστημιακός Μίλο Σουίντλερ, αρκετά σημεία από το σενάριο της ταινίας μοιάζουν να έχουν βγει από τα κείμενα του Ντέιβιντ Χάρβεϊ και άλλων μαρξιστών που άσκησαν την πιο σκληρή κριτική στον νεοφιλελευθερισμό.

Η υπόθεση διεξάγεται στο μεταβιομηχανικό Ντιτρόιτ, το οποίο βυθίζεται στην εγκληματικότητα. Λούμπεν στοιχεία του υποκόσμου, τα οποία ελέγχονται υπογείως από μεγαλοστελέχη επιχειρηματικών κολοσσών, λυμαίνονται τις γειτονιές που κάποτε φιλοξενούσαν τους βιομηχανικούς εργάτες.

Το αμερικανικό κράτος αλλά και οι τοπικοί άρχοντες έχουν ιδιωτικοποιήσει την αστυνόμευση, η οποία πέρασε στον έλεγχο ενός γιγαντιαίου ιδιωτικού ομίλου -του Omni Consumer Products (OCP).

Οι αστυνομικοί, οι οποίοι από δημόσιοι υπάλληλοι μετατράπηκαν σε αναλώσιμα στοιχεία της εταιρείας, επιχειρούν να συνδικαλιστούν απειλώντας την εταιρεία με απεργιακές κινητοποιήσεις. Απέναντί τους όμως βρίσκουν τους πρώτους «μπάτσους ρομπότ» OCP, οι οποίοι είναι προγραμματισμένοι να προστατεύουν τα συμφέροντα της εταιρείας.

Η ιδιωτικοποιημένη αστυνομία μετατρέπεται σε ένα εργαλείο των βαρόνων του real estate, οι οποίοι ελέγχοντας ταυτόχρονα και τους εγκληματίες και τους διώκτες τους θέλουν να προχωρήσουν στο gentrification μεγάλων περιοχών του Ντιτρόιτ. Οι συνοικίες όπου κάποτε ζούσαν οι εργάτες πρέπει να εκκενωθούν για να χτιστεί η Delta City -μια Disneyland του νεοφιλελευθερισμού στα πρότυπα του Ντουμπάι.

O Βερχόφεν καταφέρνει να «κρύψει» τη σκληρή κριτική του για το νεοφιλελεύθερο αμόκ του Ρόναλντ Ρέιγκαν σε μια ταινία δράσης και ωμής βίας, στην οποία οι πρωταγωνιστές είναι ταυτόχρονα θύτες αλλά και θύματα μιας πολυεθνικής εταιρείας.

Οι αστυνομικοί είναι την ίδια στιγμή όργανα επιβολής της νέας τάξης πραγμάτων, αλλά και απεργοί που απειλούν τα συμφέροντά της. Και όλη η ιστορία διαδραματίζεται με φόντο τα εγκαταλειμμένα εργοστάσια του Ντιτρόιτ, που μαρτυρούν τη χρηματικοποίηση της αμερικανικής οικονομίας και την εγκατάλειψη ή τη μετεγκατάσταση της βιομηχανικής παραγωγής.

Η ταινία εξηγεί με υποδειγματικό τρόπο το φαινομενικά παράδοξο γεγονός ότι μια εταιρεία αναλαμβάνει τον έλεγχο μιας μη κερδοφόρας δραστηριότητας του Δημοσίου, όπως η αστυνόμευση. Τα ίδια τα στελέχη τής OCP εξηγούν ότι «πάντα ποντάρουν σε αγορές που θεωρούνται μη κερδοφόρες όπως τα νοσοκομεία, οι φυλακές και η εξερεύνηση του Διαστήματος.

«Οι καλές μπίζνες γίνονται εκεί που τις βρίσκεις». Οπως εξηγούσε δηλαδή και ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, «πρωταρχικός στόχος (του νεοφιλελευθερισμού) είναι να δημιουργήσει νέα πεδία συσσώρευσης κεφαλαίου σε τομείς που μέχρι πρότινος δεν ανήκαν στη σφαίρα της κερδοφορίας». Το αποτέλεσμα είναι ότι ιδιωτικοποιώντας μια δημόσια υπηρεσία όπως η αστυνομία, η OCP επιχειρεί να μετατρέψει τον δημόσιο χώρο σε ιδιωτική περιουσία.

Στα 30 χρόνια που πέρασαν από την κυκλοφορία της ταινίας οι περισσότερες από τις «προφητείες» του Βερχόφεν επιβεβαιώθηκαν με τον χειρότερο τρόπο. Ιδιωτικές επιχειρήσεις, όπως η εταιρεία μισθοφόρων Blackwater, ανέλαβαν αρκετές φορές καθήκοντα αστυνόμευσης, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη Νέα Ορλεάνη μετά το χτύπημα του τυφώνα Κατρίνα.

Το Ντιτρόιτ πλήρωσε παραδειγματικά το νεοφιλελεύθερο πείραμα με τη χρεοκοπία του, ενώ δεκάδες παρηκμασμένες περιοχές των αμερικανικών μεγαλουπόλεων γνώρισαν τον οδοστρωτήρα τού gentrification. Τα φτωχότερα στρώματα αναγκάζονταν να παραδώσουν τις γειτονιές τους σε ορδές από χίπστερ καθώς δεν μπορούσαν πλέον να πληρώνουν τα δυσθεώρητα ενοίκια που δημιουργούσε η φούσκα της αγοράς ακινήτων.

Άλλες φορές η ζωή τους γινόταν απλώς αβίωτη μέσα σε θύλακες ακραίας εγκληματικότητας, τους οποίους οι κυβερνήτες των Πολιτειών και τα γραφεία του real estate μπορούσαν να ελέγχουν, να δημιουργούν ή να μετακινούν με τη βοήθεια της αστυνομίας.

Αυτό που ίσως δεν μπορούσε να προβλέψει ο Βερχόφεν και οι σεναριογράφοι του «Robocop» είναι ότι η πραγματικότητα δεν θα είχε το happy end μιας χολιγουντιανής παραγωγής. Στην ταινία ο ρομποτο-μπάτσος έχει ανακτήσει τη μνήμη και τη συνείδησή του και αδειάζει το όπλο του στον απεχθή επιχειρηματία που κινεί τα νήματα μέσα στην OCP.

Στην πραγματική ζωή όμως ένας τέτοιος βαρόνος του real estate, που ενηλικιώθηκε επιχειρηματικά στη νεοφιλελεύθερη Αμερική του ρεϊγκανισμού, εξελέγη πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ΗΠΑ ουσιαστικά ιδιωτικοποίησαν όχι μόνο την αστυνόμευση, αλλά ακόμη και την προεδρία της χώρας, προσφέροντας την εξουσία απευθείας στο ιδιωτικό κεφάλαιο χωρίς τις ενοχλητικές διαμεσολαβήσεις του πολιτικού κατεστημένου.

Ίσως γιατί οι ταξικοί πόλεμοι, που με τόση μαεστρία περιέγραψε ο Βερχόφεν, δεν κερδήθηκαν ποτέ από μοναχικούς Robocop.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

Why the 2026 Iran War is the Death of Israel, Trump & the American Empire

Double Down News   For decades, the Western war machine assumed its high-tech hegemony was untouchable. Not anymore...    Related: Five reasons a war with Iran will mark the final fall of US empire

George Soros tried to get rid of Yanis Varoufakis because the neoliberal regime could not handle Greece and Ukraine simultaneously

globinfo freexchange In a recent interview at the Greek channel, Crete TV, the former Greek Minister of Finance, Yanis Varoufakis, made some interesting revelations. Among other things, he actually confirmed what the blog thought until now to be an exaggerated far-right conspiracy theory. He essentially confirmed that George Soros intervenes directly to political leaderships, substituting political institutions in Europe and elsewhere. Varoufakis said that, on June, 2015, George Soros tried to contact Alexis Tsipras via his own ‘channels’. In the interview, Varoufakis claims that he had no idea what Soros wanted to talk about. As Varoufakis also writes in his book Adults in the Room: My Battle with Europe's Deep Establishment, for years he has been falsely portrayed by the pro-troika establishment and the anti-Semitic Right as Soros’s stooge in Greece. Yet, Soros’s message to the Greek prime minister, Alexis Tsipras, came as a perverse vindication. ‘ Fire...

An example of how the banking cartels control countries

the Greek case by SCH If we take a look at the Greek legislation, we can understand why the country is totally controlled by big private banks. According to the legislation concerning operating rules of the Primary Dealers selected in order to provide specialised services in the government securities market , one can read that: From article 1, paragraph1: as Primary Dealers are appointed institutions authorised as credit institutions or investment firms in a country which is a member of the European Union or authorised as such in another jurisdiction by a regulatory authority which, in the opinion of the Minister of Finance and the Governor of the Bank of Greece (hereinafter “the Competent Authorities”), imposes an adequate supervisory/investor protection regime . Primary Dealers are selected in order to provide specialised services in the government securities market, i.e., to participate in the syndications and auctions of Greek government securities in the primary mark...

Όσοι περνάν των χώρα της απόγνωσης παθαίνουν αμνησία ...

globinfo freexchange Δανειστήκαμε αυτή τη φράση από ένα παλιό κομμάτι της Ελληνικής ροκ μπάντας "Τρύπες", για να περιγράψουμε με λίγα λόγια αυτό που φαίνεται να έχει πάθει η Ελληνική κοινωνία.  Πώς είναι δυνατόν μια ολόκληρη κοινωνία να έχει ξεχάσει ποιοι τη χρεοκόπησαν; Ποιοι έστησαν το άθλιο σύστημα των κρατικοδίαιτων 'ημέτερων' και της οικογενειοκρατίας; Ποιοι έσωσαν τις τράπεζες με πακτωλό δισεκατομμυρίων σε βάρος της μεσαίας τάξης; Ποιοι έκαναν τη μίζα και το ρουσφέτι επάγγελμα; Πώς είναι δυνατόν αυτή η κοινωνία να ετοιμάζεται να ξαναφέρει στην εξουσία ένα κομμάτι αυτού του άθλιου πολιτικού κατεστημένου, με την επιστροφή μάλιστα του αμετανόητα νεοφιλελεύθερου Κυριάκου Μητσοτάκη και της ομάδας του;   Η απόγνωση που έφεραν εννέα χρόνια βάρβαρων νεοφιλελεύθερων πολιτικών και σκληρής λιτότητας και που ανάγκασε τη χώρα να διαβεί τον εφιαλτικό μονόδρομο της μόνιμης χρεοκοπίας, πρέπει να έπαιξε σημαντικό ρόλο.  Διότι ως γνωστόν, η απελπισία...

Προβλέψεις ...

GR elections Update (15/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις (μετά το δεύτερο debate): ΣΥΡΙΖΑ 28-30% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 11-13% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 2,5-3% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ + ΔΗΜΑΡ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (11/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις (μετά το πρώτο debate): ΣΥΡΙΖΑ 25-28% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 11-13% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 3,5-4% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ + ΔΗΜΑΡ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (04/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 23-25% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 12-15% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 3,5-4% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (29/8): Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 23-25% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 12-15% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 4-4,5% ΠΟΤΑΜΙ 4-4,5% ΠΑΣΟΚ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update : Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 26-27% ...

Trump PANICS As US Bases BURN & GROUND INVASION PLANNED!!

Secular Talk    

How Western societies lost their faith in Vision

Why people don't rise up massively today? Why there are no real revolutions? How we tolerate all things that have been imposed to us? These questions come up in people's minds more and more often today in Greece and abroad, due to the economic crisis. Some theories are circulated as an answer, among these, explanations which include, for example, the psychosynthesis of modern Greeks, but the truth is that there is something more fundamental behind this passive behaviour and concerns not only Greece, but the entire Western world. by system failure Prior to the beginning of the 20th century, Friedrich Nietzsche declares God's death and Western world will put all its hopes in science. Laplace's Determinism leads to the almighty man, who through science, can find all the answers for the world. Technology, which naturally comes from scientific discoveries, promises prosperity and a better life for the majority. Science becomes the central "pylon...

The dominant elite ready to break the "social contract"

Hyper-automation will allow the super-rich to “get rid” of the rest by system failure Since the French revolution and the new form of the urban states-democracies, the ruling class had to make the so-called "social contract" with the majority. From the moment that the dominant urban class took the power from feudalism and monarchy, should had to find a way to protect the means of production and the labor force. Therefore, the ethnic consciousness in each state served to bound the majority in order to shape national armies to protect the ruling class interests. In exchange, the ruling urban class had given the so-called social state, labor rights, etc., through the nation-state as a carrier and guarantor for all these benefits for the middle and lower classes. Since then, there have been a lot of battles and the majority managed to conquer some benefits. At the start of 20th century, the technology progress had brought the mass production. Western s...

Already happens: Capitalism destroys human labor force and goes to the next phase

by system failure Connecting the dots one can discover the most nightmarish scenarios. Destructive capitalism's next phase is the total substitution of the human labor force with robotic machines, or in other words, the hyper-automatization. There is a process taking place right now, and no one (or nearly no one) knows what would happen after its completion. The true picture behind unemployment From a latest article in PressTV: “ Did you know that there are nearly 102 million working age Americans that do not have a job right now? And 20 percent of all families in the United States do not have a single member that is employed. So how in the world can the government claim that the unemployment rate has “dropped” to '6.3 percent'?” “ Well, it all comes down to how you define who is 'unemployed'. For example, last month the government moved another 988,000 Americans into the 'not in the labor force' category.” http://www.presstv.ir/detail...

America's 250th birthday: The most divided yet?

Liu Xin   America is turning 250 years old, but this is no ordinary birthday celebration. National pride has hit a 25-year low, two rival celebrations are splitting the country, and the political and economic landscape is more fractured than ever.   In this episode of Pointcast, host Liu Xin sits down with Ben Norton, Editor-in-Chief of Geopolitical Economy Report @GeopoliticalEconomyReport, to unpack what's really going on beneath the surface of America's semiquincentennial.