Skip to main content

Τα ρομπότ δεν χωρούν στον καπιταλισμό

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η απειλή την οποία επικαλέστηκε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αγγλίας, Μαρκ Κάρνυ, ότι η έλευση των ρομπότ μπορεί να οδηγήσει στον κομμουνισμό, μιλώντας στη Σύνοδο του Καναδά για την Μεγέθυνση, τον Απρίλιο του 2018 εκ πρώτης όψεως φάνταζε υπερβολική αν όχι χοντροκομμένη και αυθαίρετη.

Διαβάζοντας όμως τη συλλογιστική του δύσκολα την απορρίπτεις. Το σκεπτικό του κεντρικού τραπεζίτη με προϋπηρεσία στην Goldman Sachs, ως είθισται, ξεκινούσε από την μαζική ανεργία και τη στασιμότητα των μισθών που θα επιφέρει η γενίκευση της αυτοματοποίησης (και την οποία ήδη παρατηρούμε). Και συνέχιζε: «Αν στη θέση της κλωστοϋφαντουργίας τοποθετήσεις τις πλατφόρμες, στη θέση των ατμομηχανών αυτοδιδασκόμενες μηχανές και στη θέση του τηλέγραφου το Twitter έχεις ακριβώς τις ίδιες δυναμικές που υπήρχαν πριν 150 χρόνια όταν ο Καρλ Μαρξ έγραφε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο» είπε απευθυνόμενος στην παγκόσμια επιχειρηματική και πολιτική αφρόκρεμα.

Και συνέχισε να περιγραφεί τις αλλαγές που έχουν ήδη συντελεστεί στην παραγωγική διαδικασία με την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης: Οι νομικές εταιρείες χρησιμοποιούν ρομπότ και όχι μαθητευόμενους για να «χτενίζουν» έγγραφα όπως και οι τράπεζες στα τμήματα εξυπηρέτησης πελατών. Κι αν κάτι ενώνει όλες τις εργασιακές διαδικασίες που σχεδιάζονται εξ αρχής με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι πλέον δεν απειλούνται μόνο οι χειρωνακτικές θέσεις εργασίας κι όσες χαρακτηρίζονταν από επανάληψη. Πλέον απειλούνται κι οι θέσεις διανοητικής και σύνθετης εργασίας, υψηλής ειδίκευσης.

Το 2018 για πρώτη φορά είδαν το φως της δημοσιότητας σειρά από αξιόπιστες έρευνες που επιχείρησαν να προβλέψουν τη μορφή των αλλαγών που θα επιφέρει στο χάρτη της εργασίας η είσοδος της ρομποτικής. Ενδιαφέρον ωστόσο έχουν και οι προτάσεις που κατατίθενται καθώς, μπροστά στην βιαιότητα των επικείμενων αλλαγών και τους κινδύνους που εγκυμονούνται, απορρίπτουν την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική.

Εξαιρετικά διεισδυτική ήταν για παράδειγμα η ανάλυση της PwC, με τίτλο «Πραγματικά θα κλέψουν τις δουλειές μας τα ρομπότ;». Στις σελίδες της περιγράφονται τρία κύματα αλλαγών. Το πρώτο που το αποκαλεί αλγοριθμικό θα πραγματοποιηθεί στις αρχές της επόμενης δεκαετίας του 2020 και θα χαρακτηρίζεται από την αυτοματοποίηση απλών υπολογιστικών εργασιών και την ανάλυση δομημένων δεδομένων επηρεάζοντας τους τομείς που καθοδηγούνται από δεδομένα όπως οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Το δεύτερο κύμα που το αποκαλεί αυξητικό και θα κάνει την εμφάνιση του στα τέλη της δεκαετίας του ’20 θα χαρακτηρίζεται από τη δυναμική αλληλεπίδραση της τεχνολογίας με την υπαλληλική υποστήριξη και τη λήψη αποφάσεων. Θα περιλαμβάνει δε ρομποτικές εργασίες σε ημι-ελεγχόμενα περιβάλλοντα όπως κινούμενα αντικείμενα σε αποθήκες.

Τέλος, το τρίτο αυτόνομο κύμα θα χαρακτηρίζεται από την αυτοματοποίηση της φυσικής εργασίας και χειρωνακτικών δεξιοτήτων και την επίλυση προβλημάτων σε δυναμικές καταστάσεις πραγματικού κόσμου που απαιτούν υπεύθυνες πράξεις, όπως η μεταφορά και η κατασκευή.

Οι κλάδοι που θα πληρώσουν το μεγαλύτερο τίμημα από την είσοδο της ρομποτικής θα είναι ο χρηματοπιστωτικός βραχυπρόθεσμα και οι μεταφορές – μετακινήσεις μακροπρόθεσμα. Σημαντικά επίσης θα πληγούν η βιομηχανία και οι κατασκευές. Τον μικρότερο κίνδυνο διατρέχουν οι θέσεις εργασίας στην εκπαίδευση, την ανθρώπινη υγεία και την κοινωνική εργασία κι επίσης, τη φιλοξενία και την εστίαση.

Σε ό,τι αφορά στις χώρες, η επίδραση στις θέσεις εργασίας από την είσοδο της ρομποτικής ποικίλλει σημαντικά. Ο υψηλότερος κίνδυνος με ένα ποσοστό άνω του 40% των θέσεων εργασίας να απειλείται, παρατηρείται σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης (Σλοβακία, Σλοβενία, Λιθουανία, Τσεχία, κλπ.) όπου η βιομηχανική παραγωγή απορροφά ένα μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού.

Στο άλλο άκρο βρίσκονται χώρες όπως η Κορέα, η Φινλανδία, η Ελλάδα, η Ρωσία και η Ιαπωνία με ποσοστά εν δυνάμει τεχνολογικής υποκατάστασης της ζωντανής εργασίας γύρω στο 25%. Κοινό τους γνώριμα είναι το υψηλό εκπαιδευτικό επίπεδο. Για χώρες όπως η Αγγλία και οι ΗΠΑ όπου κυριαρχεί ο τομέας των υπηρεσιών κι η ανειδίκευτη εργασία προβλέπονται μέσα επίπεδα αυτοματοποίησης.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, πρέπει να πούμε ότι μπορεί να μη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του πυρός αλλά κι ένα 25% των υπαρχόντων θέσεων εργασίας να τεθεί σε κίνδυνο, πλάι στην ανεργία του 20%, θα δημιουργήσει σε τελική ανάλυση έναν εφεδρικό στρατό πολύ μεγαλύτερο από της Σλοβακίας και της Σλοβενίας.

Το μεγαλύτερο ωστόσο ενδιαφέρον στη συζήτηση γύρω από την αυτοματοποίηση συγκεντρώνει η πολιτική. Όπως ακριβώς ή και λιγότερο έστω ριζοσπαστικά προσέγγισε το θέμα ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αγγλίας. Κι εδώ διατυπώνονται πρωτότυπες σκέψεις, όπως για παράδειγμα έρευνα του αμερικανικού Ιδρύματος Ρούζβελτ που δόθηκε στη δημοσιότητα τον Ιούνιο του 2018, η οποία καταλήγει στη σύσταση να καταργήσουμε το … νεοφιλελευθερισμό. Συγκεκριμένα, προτείνει πολιτικές μεταρρυθμίσεις που μπορούν να εξασφαλίσουν ότι η οικονομική μεγέθυνση που θα προέλθει από την τεχνολογική μεταβολή θα ωφελήσει τους πάντες.

Το πρώτο μέτρο είναι πλήρης απασχόληση, που αναπόφευκτα θα προκαλέσει μια πιο «σφιχτή» αγορά εργασίας. Έτσι όμως κατά τον συγγραφέα οικονομολόγο Μαρκ Πολ θα ενθαρρυνθεί η τεχνολογική μεταβολή.

Δεύτερο, αναθεώρηση του δικαίου που περιβάλλει την πνευματική ιδιοκτησία, με τη μείωση της διάρκειας του καθεστώτος προστασίας. Κατά τον συγγραφέα, «οι νόμοι για την πνευματική ιδιοκτησία είναι η σημαντικότερη αιτία για την οποία η τεχνολογική πρόοδος σήμερα οξύνει τις ανισότητες».

Το τρίτο μέτρο που συστήνει είναι ισχυρότερη παρουσία της κυβέρνησης στη τεχνολογική πρόοδο μέσω κρατικών χρηματοδοτήσεων και δημιουργίας ερευνητικών κέντρων. Η επόμενη οδηγία είναι κι αυτή το ίδιο … αγαπητή στους νεοφιλελεύθερους με τις προηγούμενες: «Δημόσια ανώτερη εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση».

Μένοντας λοιπόν να αποδειχθεί αν τα ρομπότ θα φέρουν τον κομμουνισμό, κατά τον βρετανό κεντρικό τραπεζίτη, ή θα γκρεμίσουν τον νεοφιλελευθερισμό, κατά το ίδρυμα Ρούζβελτ, αυτό που κρατάμε είναι ότι δε χωρούν στον σημερινό καπιταλισμό…

Πηγή:


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Capitalism & Genocide - Yanis Varoufakis Speech at the Gaza Tribunal, 23rd October 2025, Istanbul

Yanis Varoufakis   On 23rd October, Yanis Varoufakis testified in front of the Jury of Conscience in the context of the Gaza Tribunal. His speech focused on the economic forces underpinning the genocide of the Palestinian people. In particular, he spoke on the manner in which capitalist dynamics have historically fuelled the white settler colonial project and, more recently, how the accumulation of a new form of capital - which he calls cloud capital - has accelerated, deepened and amplified the economic forces powering and propelling the machinery of genocide. 
Post a Comment
Read more

Exposed: USA plans to use this country to hurt China & help Israel

Geopolitical Economy Report   In Cold War Two, the USA is pressuring countries to cut ties with China and recognize Taiwan separatists. Donald Trump blatantly meddled in Honduras' 2025 election and backed a political coup to put in power right-wing oligarch Nasry "Tito" Asfura, who strongly supports Taiwan and Israel. Ben Norton discusses US imperialism in Latin America.  
Post a Comment
Read more

Iranian Seyed M. Marandi: What REALLY happened in Iran & why U.S. wants to destroy the country

Li Jingjing 李菁菁   Track records of Western interventions tell us we need to be skeptical and cautious whenever some Western politicians and pundits claim they want to liberate people in another country and bring them democracy. Seyed Mohammad Marandi is a professor at the University of Tehran in Iran. In this episode, he told Li Jingjing what happened during the protests in Iran and how Western sanctions hurt the lives of ordinary Iranians.
Post a Comment
Read more

Iran’s Missiles will DESTROY US Bases & Israel if Trump Attacks

Danny Haiphong   Iran is ready for war, and its hypersonic ballistic missile system could destroy Israel & US military presence forever says Scott Ritter who joined the show to break down the consequences of Trump's march to war with Iran. The former UN Weapons Inspector does a deep dive into Iran's readiness and why it should terrify Trump & Israel together. 
Post a Comment
Read more

Israel & CIA Behind Iran Protests To Get U.S. To Attack!

The Jimmy Dore Show    As protests in Iran have heated up, western media has actively exaggerated and selectively framed the violence by using casualty figures from U.S.- and Israel-funded NGOs — all in order to build public support for another regime-change war. Former CIA officer John Kiriakou and guest Scott Ritter claim protests were infiltrated by foreign intelligence networks and that Israel and the U.S. are using “human rights” narratives similarly to the way they were used in Iraq and Syria.   Dore and Ritter contend that Iran’s government responded to armed unrest rather than peaceful protest, while mainstream outlets ignore attacks on police and public infrastructure. They warn that propaganda, sanctions, and media coordination are laying the groundwork for a wider U.S.–Israel conflict with Iran. 
Post a Comment
Read more

US & Israel support protests in Iran: Trump calls for regime change

Geopolitical Economy Report   The US government is openly backing the protests in Iran. An Israeli media outlet admitted foreign powers are arming Iranian rioters with weapons to try to overthrow the government. Ben Norton explains the geopolitical context and why the USA has sought regime change ever since the 1979 Iranian Revolution.   
Post a Comment
Read more

Ο βασικός λόγος που ο Τραμπ διστάζει να χτυπήσει το Ιράν

"Μικρά και ασήμαντα" από τον Πίκο Απίκο Ο βασικός λόγος που δεν έγινε η επίθεση στο Ιράν, είναι το γεγονός ότι πρόσφατα, το Ιράν αποχώρησε από το δορυφορικό σύστημα GPS που είναι Αμερικανικό και εντάχθηκε στο Κινεζικό BeiDou. Που σημαίνει ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν τη δυνατότητα να σαμποτάρουν τους Ιρανικούς πυραύλους.  Έτσι εξηγείται και το μεγάλο ποσοστό ευστοχίας των Ιρανικών πυραύλων στην τελευταία σύγκρουση με το Ισραήλ, μέσα στο Ισραηλινό έδαφος. Αλλά και το γεγονός ότι πριν λίγες μέρες, οι ίδιοι οι Ισραηλινοί ζήτησαν τη διαμεσολάβηση της Ρωσίας, προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση με το Ιράν, αφού Ισραηλινές εφημερίδες και αξιωματούχοι είχαν παραδεχθεί ανοιχτά την παρουσία πρακτόρων της Μοσάντ σε Ιρανικό έδαφος και τον κομβικό τους ρόλο στις πρόσφατες εξεγέρσεις. Οι Αμερικανοί επομένως γνωρίζουν ότι αυτή τη στιγμή οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα να χτυπήσουν Αμερικανικές βάσεις (όπως απείλησαν ότι θα κάνουν αν ο Τραμπ κάνει πράξη τις απειλές του), χωρίς να μπορούν να ...
Post a Comment
Read more

A response to misinformation on Nicaragua: it was a coup, not a ‘massacre’

There is so much misinformation in mainstream corporate media about recent events in Nicaragua that it is a pity that Mary Ellsberg’s article for Pulse has added to it with a seemingly leftish critique. Ellsberg claims that recent articles, including from this website, often “ paint a picture of the crisis in Nicaragua that is dangerously misleading. ” Unfortunately, her own article does just that. It looks at the situation entirely from the perspective of those opposing Daniel Ortega’s government while whitewashing their malevolent behavior and downplaying the levels of US support they have relied on. Her piece is an incomplete depiction of what is happening on the ground, ignoring many salient facts that have come to light and which have been outdated by recent events. The following is a brief response to Ellsberg’s main points from someone who lives in Nicaragua and has observed the situation directly and intimately: https://grayzoneproject.com/2018/08/15/a-res...
Post a Comment
Read more

Jeffrey Sachs: The US is a violent regime

CGTN   Shortly after US President Donald Trump announced on social media that American forces had carried out military actions against Venezuela, President Nicolas Maduro and his wife Cilia Flores were forcibly taken to New York City to face US charges including narco-trafficking. Speaking with CGTN's Tian Wei, Columbia University professor Jeffrey Sachs warned that such actions reflect a broader pattern of militarized US foreign policy. By sidelining international law and disregarding the UN Charter, Washington is undermining the very framework meant to safeguard global peace and prevent another era of devastating wars. 
Post a Comment
Read more

The real reason Trump hesitates to strike Iran

globinfo freexchange   Recent statements by the Iranian leadership concerning the ability of Iran to hit US military bases, should not be taken lightly. It is not just the missile capability and - in some cases - even superiority of Iran in the broader region. That alone, would not be enough for Washington to take Tehran's threats seriously.    It has to do also with a strategic move by Iran in the geopolitical battlefield that changes the balance decisively in the war field too. As Pakistan Today reported back in July 2025:   In two recent wars that nearly tipped the world into a full-scale global conflict— one between Pakistan and India, and the other between Iran and Israel— a new determinant of military dominance emerged. In both cases, countries under pressure, Pakistan and Iran, not only stood their ground but struck deep into enemy territory with astonishing precision and devastating impact.  ... in a 12-day war with Israel, Iran destroyed numerous h...
Post a Comment
Read more