Skip to main content

H Ελληνική τραγωδία στο Eυρωπαϊκό θέατρο: οι οικονομικές συνέπειες της ύφεσης

«Η ελευθερία μιας δημοκρατίας δεν είναι ασφαλής εάν οι άνθρωποι ανέχτηκαν την αύξηση της ιδιωτικής δύναμης σε σημείο όπου αυτή γίνεται ισχυρότερη από το ίδιο το δημοκρατικό κράτος. Αυτός στην ουσία του είναι ο φασισμός: ιδιοκτησία της κυβέρνησης από ένα άτομο, από μια ομάδα, ή από οποιαδήποτε ελέγχουσα δύναμη.» Φραγκλίνος Ρούσβελτ «Μήνυμα στο Κογκρέσο για τον περιορισμό των μονοπωλίων», 29 Απριλίου 1938

του Ιωάννη Θεοδοσίου

Μέρος 1ο - Καπιταλισμός και Νεοκλασική Οικονομία

Λέγεται ότι ο Robert Lucas, ο αρχιερέας του νεοκλασικού/νεοφιλελεύθερου δόγματος είχε πει στους φοιτητές του στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο ότι «χρειάζεται να ασχοληθούμε μόνο δέκα λεπτά με τον Keynes· ξέρουμε ότι η θεωρία του δεν λειτουργεί».

Αυτό δεν είναι μια μεμονωμένη θέση αλλά η γενικευμένη αντίληψη που κυριαρχεί δογματικά στην νεοκλασική παράδοση και διαμορφώνει τη συζήτηση σχετικά με την οικονομική πολιτική. Για τον Lucas η μόνη οικονομική λειτουργία που μπορεί να εξασφαλίσει οικονομική ευημερία είναι αυτή των ανεμπόδιστων αγορών. Οι οικονομολόγοι της γενεάς μου και όσοι ακολούθησαν αργότερα έχουν εκπαιδευτεί άριστα στο «θαύμα» των οικονομικών της ελεύθερης αγοράς και της ικανότητάς της να εξασφαλίζει την ευημερία. Οι ιδέες και η ανάλυση του Keynes σε ένα μεγάλο ποσοστό έχουν διαγραφεί από τη διδασκαλία των οικονομικών επιστημών και τη δημόσια συζήτηση για την οικονομική πολιτική.

Αντίθετα με τα παραπάνω, το Σχήμα 1 δείχνει καθαρά ότι οι επιπτώσεις των ανεμπόδιστων αγορών στον πλούτο και την ευημερία του πληθυσμού, δεν συνάδουν με κανένα τρόπο με τη σταθερότητα και την ευημερία του.

Σχήμα 1: Ποσοστά ανεργίας 1880-2009 για το Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Δανία και Αυστραλία

Συγκεκριμένα απεικονίζει τη διακύμανση των δεικτών ανεργίας τεσσάρων οικονομιών με διαφορετικούς βαθμούς αποτελεσματικότητας των μηχανισμών της αγοράς. Αυτό το «μοτίβο» είναι παρόμοιο για τις περισσότερες, κύριες, δυτικές οικονομίες.

Εκτός από μια σχετικά σύντομη περίοδο μεταξύ του 1945 και της δεκαετίας του ’70 που χαρακτηρίστηκε από μια ενεργή κυβερνητική παρέμβαση και ρυθμισμένες αγορές, ο καπιταλισμός παρουσιάζει μια έντονη αστάθεια στο πέρασμα του χρόνου, με έντονες διακυμάνσεις τόσο ως προς τις παραγωγικές δυνατότητες, όσο και ως προς τα αντίστοιχα επίπεδα απασχόλησης. Είναι αξιοσημείωτο ότι κάθε περίοδος ύφεσης στον οικονομικό κύκλο συνδέεται με αυξημένη ανεργία, απόγνωση και φτώχεια για ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού και το μέγεθος της ύφεσης απεικονίζει τον όγκο της απελπισίας του πληθυσμού.

Αν και το ιερατείο του νεοκλασικού δόγματος βλέπει αυτήν την απελπισία με την ψυχρή αδιαφορία ουδέτερων στατιστικών αριθμών, η ανεργία έχει τόσο οικονομικό όσο και ανθρώπινο κόστος. Στοιχίζει υπό τη έννοια του χαμένου προϊόντος που θα είχε παραχθεί από τους ανέργους αν απασχολούνταν, καθώς και λόγω του κόστους του επιδόματος ανεργίας. Επίσης, στοιχίζει στην κυβέρνηση χαμένα φορολογικά έσοδα και τις συνεισφορές των εργαζομένων στα συνταξιοδοτικά ταμεία. Αλλά αυτά δεν είναι καν ολόκληρη η καταστροφή. Υπάρχει μια πολύ μεγαλύτερη ζημία στους ίδιους τους ανέργους: πρώτον, το οικονομικό κόστος που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ του επιδόματος ανεργίας και της δυνατής αμοιβής τους εάν θα ήταν πλήρως απασχολούμενοι, και, δεύτερον, η απώλεια της ψυχολογικής και της φυσικής υγείας καθώς και της εμπιστοσύνης στον εαυτό τους.

Εντούτοις, αντίθετα προς την πεποίθηση του Lucas ότι το «κεντρικό πρόβλημα για την πρόληψη της ύφεσης έχει λυθεί», όταν η οικονομία κατέρρευσε το 2008-9 οι ασύδοτες πολιτικές της ελεύθερης αγοράς δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, μια και, σχεδόν δέκα έτη μετά από τα καταστροφικά γεγονότα του 2008, οι δυτικές οικονομίες και ειδικά η Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκονται σε μια “παρατεταμένη κατάσταση συνθηκών ημι-ύφεσης ή τουλάχιστον υποτονικής ευημερίας” παρόμοια με αυτήν της δεκαετίας του 1920. Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο, ακολουθώντας το νεοκλασικό δόγμα, συνεχίζει να εφαρμόζει πολιτικές λιτότητας στην ΕΕ και στην Ελλάδα, επίσης γνωστές και ως πολιτικές της εσωτερικής υποτίμησης, ως τον μοναδικό δρόμο προς τη μακροοικονομική ανάκαμψη.

Πηγή και παραπομπές:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Why the 2026 Iran War is the Death of Israel, Trump & the American Empire

Double Down News   For decades, the Western war machine assumed its high-tech hegemony was untouchable. Not anymore...    Related: Five reasons a war with Iran will mark the final fall of US empire
Post a Comment
Read more

George Soros tried to get rid of Yanis Varoufakis because the neoliberal regime could not handle Greece and Ukraine simultaneously

globinfo freexchange In a recent interview at the Greek channel, Crete TV, the former Greek Minister of Finance, Yanis Varoufakis, made some interesting revelations. Among other things, he actually confirmed what the blog thought until now to be an exaggerated far-right conspiracy theory. He essentially confirmed that George Soros intervenes directly to political leaderships, substituting political institutions in Europe and elsewhere. Varoufakis said that, on June, 2015, George Soros tried to contact Alexis Tsipras via his own ‘channels’. In the interview, Varoufakis claims that he had no idea what Soros wanted to talk about. As Varoufakis also writes in his book Adults in the Room: My Battle with Europe's Deep Establishment, for years he has been falsely portrayed by the pro-troika establishment and the anti-Semitic Right as Soros’s stooge in Greece. Yet, Soros’s message to the Greek prime minister, Alexis Tsipras, came as a perverse vindication. ‘ Fire...
Post a Comment
Read more

Όσοι περνάν των χώρα της απόγνωσης παθαίνουν αμνησία ...

globinfo freexchange Δανειστήκαμε αυτή τη φράση από ένα παλιό κομμάτι της Ελληνικής ροκ μπάντας "Τρύπες", για να περιγράψουμε με λίγα λόγια αυτό που φαίνεται να έχει πάθει η Ελληνική κοινωνία.  Πώς είναι δυνατόν μια ολόκληρη κοινωνία να έχει ξεχάσει ποιοι τη χρεοκόπησαν; Ποιοι έστησαν το άθλιο σύστημα των κρατικοδίαιτων 'ημέτερων' και της οικογενειοκρατίας; Ποιοι έσωσαν τις τράπεζες με πακτωλό δισεκατομμυρίων σε βάρος της μεσαίας τάξης; Ποιοι έκαναν τη μίζα και το ρουσφέτι επάγγελμα; Πώς είναι δυνατόν αυτή η κοινωνία να ετοιμάζεται να ξαναφέρει στην εξουσία ένα κομμάτι αυτού του άθλιου πολιτικού κατεστημένου, με την επιστροφή μάλιστα του αμετανόητα νεοφιλελεύθερου Κυριάκου Μητσοτάκη και της ομάδας του;   Η απόγνωση που έφεραν εννέα χρόνια βάρβαρων νεοφιλελεύθερων πολιτικών και σκληρής λιτότητας και που ανάγκασε τη χώρα να διαβεί τον εφιαλτικό μονόδρομο της μόνιμης χρεοκοπίας, πρέπει να έπαιξε σημαντικό ρόλο.  Διότι ως γνωστόν, η απελπισία...
2 comments
Read more

An example of how the banking cartels control countries

the Greek case by SCH If we take a look at the Greek legislation, we can understand why the country is totally controlled by big private banks. According to the legislation concerning operating rules of the Primary Dealers selected in order to provide specialised services in the government securities market , one can read that: From article 1, paragraph1: as Primary Dealers are appointed institutions authorised as credit institutions or investment firms in a country which is a member of the European Union or authorised as such in another jurisdiction by a regulatory authority which, in the opinion of the Minister of Finance and the Governor of the Bank of Greece (hereinafter “the Competent Authorities”), imposes an adequate supervisory/investor protection regime . Primary Dealers are selected in order to provide specialised services in the government securities market, i.e., to participate in the syndications and auctions of Greek government securities in the primary mark...
Post a Comment
Read more

Προβλέψεις ...

GR elections Update (15/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις (μετά το δεύτερο debate): ΣΥΡΙΖΑ 28-30% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 11-13% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 2,5-3% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ + ΔΗΜΑΡ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (11/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις (μετά το πρώτο debate): ΣΥΡΙΖΑ 25-28% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 11-13% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 3,5-4% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ + ΔΗΜΑΡ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (04/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 23-25% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 12-15% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 3,5-4% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (29/8): Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 23-25% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 12-15% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 4-4,5% ΠΟΤΑΜΙ 4-4,5% ΠΑΣΟΚ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update : Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 26-27% ...
24 comments
Read more

Trump PANICS As US Bases BURN & GROUND INVASION PLANNED!!

Secular Talk    
Post a Comment
Read more

Jul 2018 picks

Retired US army colonel implies that a war with Iran could start with a Vietnam-type false flag operation Corporate media begin typical operations to make progressives comply with the establishment WikiLeaks paper shows France & UK pioneers behind Libya breakup Twitter under fire on European Commission hypocrisy to 'stand with the Greek people' IMF mafia ready to repeat the big crime in Argentina The financial system of chaos: no one can tell the 'when', 'where' and ‘how’ of the next financial meltdown Standard and Poor's 'coincidentally' upgrades the Greek economy after Greece expels two Russian diplomats Jill Stein, Jeremy Corbyn, Bernie Sanders: a continuously rising political triplet proves that Socialism unites generations The idiotic circus of terror leads us to the final collapse WikiLeaks paper reveals Ecuadorian private business elites declared war on Rafael Correa right after his election and asked for US support Ho...
Post a Comment
Read more

Netanyahu Threatens Lebanon With Genocidal Mayhem

Owen Jones   Where is the media outrage?  
Post a Comment
Read more

America's 250th birthday: The most divided yet?

Liu Xin   America is turning 250 years old, but this is no ordinary birthday celebration. National pride has hit a 25-year low, two rival celebrations are splitting the country, and the political and economic landscape is more fractured than ever.   In this episode of Pointcast, host Liu Xin sits down with Ben Norton, Editor-in-Chief of Geopolitical Economy Report @GeopoliticalEconomyReport, to unpack what's really going on beneath the surface of America's semiquincentennial. 
Post a Comment
Read more

Η αβάσταχτη ελαφρότητα του αποκτηνωμένου Έλλην

του system failure   Θυμάμαι μια φράση που είχε ειπωθεί κάποτε σε κάποια εκπομπή της πάλαι ποτέ ποιοτικής ΕΡΤ, σχετικά με την επταετία της χούντας των συνταγματαρχών και το πως επέδρασε στον ψυχισμό του Έλληνα. 'Χάσαμε την αθωότητά μας', είναι η απόδοση αυτής της φράσης και μου φάνηκε τότε κάπως υπερβολικό, αλλά με τα χρόνια, κατάλαβα ακριβώς τι σήμαινε. Είναι δυνατόν, τα μόλις επτά χρόνια, έστω και ενός σκληρού καθεστώτος, να επηρεάσουν τόσο βαθιά τον ψυχισμό ενός ολόκληρου έθνους για δεκαετίες; Φαίνεται πως ναι.   Ο μέσος Έλληνας, που είχε συνηθίσει να υποπτεύεται τον οποιονδήποτε ως καταδότη του μαύρου καθεστώτος και άρα έπρεπε να προσέχει πως συμπεριφέρεται, αλλά και να αυτολογοκρίνεται, ανέπτυξε ανάλογα συμπεριφορικά μοτίβα και μετά την πτώση του καθεστώτος. Έγινε καχύποπτος με τον δίπλα του, αλλά και με το ίδιο το κράτος (όχι άδικα στις περισσότερες περιπτώσεις), περιχαρακώθηκε γύρω από το μικρό του οικογενειακό βασίλειο και δεν ξαναβρήκε ποτέ αυτή τη "χαμένη αθωότητ...
Post a Comment
Read more