Skip to main content

Από την τρίχρωμη της Επανάστασης στην τρόικα

του Απόστολου Λυκεσά

Πριν 225 χρόνια ξημέρωνε μια μέρα που έδειχνε ότι θα είναι ίδια με τις προηγούμενες μόνο που έμελλε να εξελιχθεί σε σύμβολο και όχι μόνο για την χώρα στην οποία πραγματοποιήθηκε. Στο Παρίσι είχε ξημερώσει με την ένταση του αιτήματος για Σύνταγμα αλλά και με τον φόβο των τυφεκιοφόρων του βασιλιά. Τριάντα δύο χιλιάδες τουφέκια άρπαξαν οι πολιτοφύλακες από τον Οίκο των Απομάχων αλλά σίγουρα δεν προλάβαιναν να μάθουν καν να τα χρησιμοποιούν.

Κι όμως στο τέλος της μέρας ο Λαφαγιέτ φορούσε για πρώτη φορά την τρίχρωμη κονκάρδα της Επανάστασης στην κορυφή του γρανιτένιου πύργου της Βαστίλης. Ανάμεσα στο κόκκινο και το μπλε, χρώματα της πόλης του Παρισιού έβαζε το λευκό του βασιλιά για να συνδέσει το παλιό με το νέο αλλά τίποτα πια δεν θα ήταν ίδιο όχι μόνο για την Γαλλία αλλά για ολόκληρο τον κόσμο. Στις 4 Αυγούστου κιόλας θα είχαμε την διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη ενώ το βασιλικό σύνταγμα της Φλάνδρας και οι Ελβετοί φρουροί του μονάρχη θα ακολουθούσαν ως ελεεινό ντεκόρ την απίθανη πορεία της εθνοφρουράς που πορευόταν στα Ηλύσια Πεδία με καρβέλια καρφωμένα στις ξιφολόγχες.

Δεν ήταν όλα απλά αλλά τα σύνθετα έβρισκαν απλές λύσεις αν και τα μεγάλα βήματα δεν έγιναν αμέσως. Η Επανάσταση είχε μεν σύμβολό της γυμνόστηθες γυναίκες και κόκκινα σκουφιά αλλά η Ολυμπία ντε Γκουζ ανέβηκε στην γκιλοτίνα φωνάζοντας ότι «αν μια γυναίκα μπορεί να ανέβει στο ικρίωμα είχε το δικαίωμα να φοράει και την δικαστική τήβεννο». Οι συντρόφισές της κλείνονταν στο φρενοκομείο κατηγορούμενες όπως η Μανόν Ρολάν για «αφύσικη επιρρέπεια στην πολιτική δραστηριότητα» και το Επαναστατικό Συμβούλιο καταργούσε τις γυναικείες οργανώσεις.

Το προλεταριάτο συμπαρατάχθηκε στα οδοφράγματα με τους βιοτέχνες αλλά δεν είχε αυτό που είχαν αποκτήσει οι αστοί: ταξική συνείδηση. Οι φιλόσοφοι υμνούσαν την αστική τάξη η οποία με την σειρά της θεωρούσε τον Ρουσώ ουτοπικό. Οι προλετάριοι χωρίς ηγεσία παρακολουθούσαν συμμετέχοντας με τα κορμιά τους και δίνοντας το αίμα τους ενώ δυό χρόνια μόλις μετά την πτώση της Βαστίλης απαγορευόταν δια νόμου οι εργατικές συντροφιές και η απεργία για υπεράσπιση του μισθού.

Μα η Επαναστάση είχε δρόμο. Το 1793 ο Σαιν Ζυστ διακήρυτε «ένας λαός που δεν ευτυχεί δεν έχει πατρίδα». Ήταν τότε, τέσσερα χρονιά αργότερα, που ο Λουδοβίκος αποκεφαλιζόταν ως απλός Καπέτος και η ανατριχίλα διαπερνούσε σαν το ατσάλι της γκιλοτίνας τα κορμιά όλων των βασιλέων και των ευγενών της Ευρώπης. «Ορίστε, ορμήσαμε στο άγνωστο» αποφαινόταν ο Λεμπά, βουλευτής του Πα ντε Καλαί. Η Λουδοβίκα, η Χήρα, η Ξυριστική Μηχανή όπως την αποκαλούσαν, κατά περίσταση, δούλευε αλλά όχι χάρις στο γιατρό Ζοζέφ Γκιγιοτέν ο οποίος μάταια διαρτυρόταν πως δεν είναι δική εφεύρεση και, ακόμη πιο μάταια, θα πω κι εγώ ότι πέθανε στο κρεβάτι του από φυσικό θάνατο και όχι από την μηχανή του θανάτου που φέρει το όνομά του. Δούλεψε μέχρι το 1977 και το τελευταίο θύμα της ήταν ένας άραβας μετανάστης.

Κι ήταν, τότε, στον πέμπτο χρόνο της Επανάστασης, καταμεσίς αυτού που αποκλήθηκε Τρομοκρατία που η Επανάσταση φαντάστηκε τόσο δυνατά ένα άλλο κόσμο που έμελλε όσα κερδήθηκαν στα καρτιέ του Παρισιού να στοιχειώσουν τα όνειρα των εξουσιαστών απανταχού της γης αλλά και να δώσουν υπόσταση σε δικαιώματα τα οποία μέχρι σήμερα ψαλιδίζονται. Ήταν το 1794 όταν άνοιγε το αποκαλούμενο «Μεγάλο Βιβλίο Εθνικής Αγαθοεργίας». Πιο απλά καθιερωνόταν η κοινωνική πρόνοια, η δωρεάν ιατρική περίθαλψη, οι συντάξεις γήρατος, το ρεπό για τους εργαζόμενους, η δωρεάν πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Ο Σαιν Ζυστ και πάλι συμπύκνωνε «ούτε πλούσιοι, ούτε φτωχοί. Χλιδή ίσον αίσχος». Απέναντι στους παπάδες ο Ροβεσπιέρος εγκαθίδρυε την δική του μεταφυσική τονίζοντας ότι «το Υπέρτατο Ον είναι σάλπισμα δικαιοσύνης, συνεπώς ιδέα κοινωνική και δημοκρατική» ενώ ο Θεικός Νταβίντ τον σκηνοθετούσε ως νέο Ποντίφηκα. Να τό ‘θελε άραγε; Ας το πει όποιος το ξέρει.

Η αντεπανάσταση, ο Θερμιδόρ, θα πατούσε στις υπερβολές για να πάρει με την σειρά της τα κεφάλια των «ασεβών», και δεκαπέντε μέρες μετά την συντριβή της Τρομοκρατίας η εφημερίδα «Βραδυνός Αγγελιοφόρος» όργανο της κοσμικής τάξης θα ανήγγελε τον νέο κόσμο, που έφτασε κι αυτός μέχρι τις μέρες μας: «Πόσο αξιολάτρευτες είναι οι όμορφες γυναίκες με τις ξανθές περούκες τους, πόσο απολαυστικές είναι οι συναυλίες, οι δημόσιες ή της καλής κοινωνίας». Τόσο απλά.

Ο Θερμιδόρ, η αντεπανάσταση, έφτασε μέχρι σήμερα για να πάρει πίσω ότι κατακτήθηκε εκείνα τα χρόνια. Η τρίχρωμη της Ελευθερίας, της Ισότητας και της Αδελφοσύνης, έχει δώσει την θέση της σε Τρόικες που αλωνίζουν το πεδίο της Ευρώπης. Αυτής της ίδιας ηπείρου για την οποία ο Σαιν Ζυστ διακήρρυτε ότι «η ευτυχία είναι μια νέα ιδέα για την Ευρώπη» ιδέα για την οποία, σε πλείστες παραλλαγές οι ευρωπαίοι όλων των εθνών κομπάζουν ακόμη.

Ο δίκαιος και επιμελής μελετητής της περιόδου εκείνης ο Ζώρζ Λεφέβρ στο μνημείωδες έργο του «Η Γαλλική Επανάσταση» (εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης) περιγράφει με την εξής καίρια φράση την ήττα της Επανάστασης και το ξεκίνημα του Θερμιδόρ «Χρηματιστές και κερδοσκόποι ξανάρχισαν να πολιορκούν τους πολιτικούς». Εμείς ζούμε την πτώση των τελευταίων αντιστάσεων. Δεν είναι δα να τόχουμε για περηφάνια.

Πηγή:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Capitalism & Genocide - Yanis Varoufakis Speech at the Gaza Tribunal, 23rd October 2025, Istanbul

Yanis Varoufakis   On 23rd October, Yanis Varoufakis testified in front of the Jury of Conscience in the context of the Gaza Tribunal. His speech focused on the economic forces underpinning the genocide of the Palestinian people. In particular, he spoke on the manner in which capitalist dynamics have historically fuelled the white settler colonial project and, more recently, how the accumulation of a new form of capital - which he calls cloud capital - has accelerated, deepened and amplified the economic forces powering and propelling the machinery of genocide. 
Post a Comment
Read more

Munich Shock: Rubio’s Vision of a New Western Century & World Order

GVS Deep Dive   At the 2026 Munich Security Conference, U.S. Secretary of State Marco Rubio delivered one of the most consequential foreign policy speeches of the year. Framed as a call for Western renewal, his address went far beyond NATO reassurance — outlining a vision of sovereignty, industrial consolidation, and civilizational confidence that may signal the end of the post-Cold War global order.   Is this the beginning of a Second Cold War?   Is the West reorganizing around bloc competition?   Or are we witnessing the construction of a new world order? 
Post a Comment
Read more

What Iran, Russia & China just did is HUGE, War BACKFIRES on Trump

Danny Haiphong   Iran's shocking response to Trump's imminent attack is sending fear down the spines of the US military as war leaves them defenseless from Iranian missile fire says Mohammad Marandi. This video breaks down why this war is already backfiring on Trump. 
Post a Comment
Read more

Iran's Next Strike OBLITERATES US Navy & Israel, War Has BEGUN

Danny Haiphong   Prof. Mohammad Marandi joins the show to react to Iran's vow to strike a devastating blow to the heart of Tel Aviv and US Navy as imminent US war approaches. Trump has moved military assets to the region and now Iran has responded by moving its missiles and drones in strike position. Watch until the end for an in-depth analysis of a war that's already begun, and is about to change everything with one fatal move by the US empire.
Post a Comment
Read more

Billionaires are social distancing in super yachts as tens of millions lose jobs

Everyday, it becomes clearer: the COVID-19 pandemic is hitting poor, working, and marginalized communities the hardest. Millions of workers – especially low-wage retail, food service, hospitality, and care workers – have faced the terrible choice daily between going to work and risking their health, or staying home and risking their paychecks. Many other workers don’t even have that choice, with around 30 million people in the US filing for unemployment in the past six weeks. But billionaires don’t face these same problems. As tens of millions have lost their jobs over the past two months, billionaire wealth soared by a whopping $282 billion between March 18 and April 10, according to a new study from the Institute for Policy Studies.  And while finding enough space to wait out the pandemic is something many struggle with, billionaires have been escaping to their second (or third, or fourth) homes to ride it out in luxury – all while they position themselves to ...
Post a Comment
Read more

A response to misinformation on Nicaragua: it was a coup, not a ‘massacre’

There is so much misinformation in mainstream corporate media about recent events in Nicaragua that it is a pity that Mary Ellsberg’s article for Pulse has added to it with a seemingly leftish critique. Ellsberg claims that recent articles, including from this website, often “ paint a picture of the crisis in Nicaragua that is dangerously misleading. ” Unfortunately, her own article does just that. It looks at the situation entirely from the perspective of those opposing Daniel Ortega’s government while whitewashing their malevolent behavior and downplaying the levels of US support they have relied on. Her piece is an incomplete depiction of what is happening on the ground, ignoring many salient facts that have come to light and which have been outdated by recent events. The following is a brief response to Ellsberg’s main points from someone who lives in Nicaragua and has observed the situation directly and intimately: https://grayzoneproject.com/2018/08/15/a-res...
Post a Comment
Read more

Η θύελλα έρχεται, Grexit τώρα!

globinfo freexchange Η εκστρατεία δαιμονοποίησης της πιθανότητας επιστροφής σε εθνικό νόμισμα συνεχίζεται αμείωτη, ακόμα και επί κυβέρνησης Τσίπρα. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είναι σίγουρο ότι δεν έχει την πραγματική εξουσία στη χώρα και αυτό φάνηκε τόσο από το οικονομικό πραξικόπημα Ντράγκι το περασμένο καλοκαίρι, όσο και από το γεγονός ότι επιβάλλονται στην παρούσα κυβέρνηση άνθρωποι σε θέσεις-κλειδιά, όπως για παράδειγμα ο τωρινός διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας. Η προπαγάνδα της εγχώριας τραπεζομιντιακής δικτατορίας που διατηρεί ακόμα την πραγματική εξουσία, ως παράρτημα της Ευρωπαϊκής Χρηματοπιστωτικής Δικτατορίας (ΕΧΔ), δαιμονοποιεί με κάθε μέσο και με κάθε ευκαιρία, μέσα από τα γνωστά σενάρια ολέθρου, την πιθανότητα επιστροφής σε εθνικό νόμισμα. Όπως έχει επανειλημμένα τονιστεί σε παλαιότερα άρθρα, ο μόνος τρόπος για να σταματήσει η καταστροφική πορεία της χώρας, η οποία επιβάλλεται συστηματικά από τους μηχανισμούς της ευρω-δικτατορίας κ...
15 comments
Read more

Προβλέψεις ...

GR elections Update (15/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις (μετά το δεύτερο debate): ΣΥΡΙΖΑ 28-30% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 11-13% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 2,5-3% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ + ΔΗΜΑΡ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (11/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις (μετά το πρώτο debate): ΣΥΡΙΖΑ 25-28% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 11-13% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 3,5-4% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ + ΔΗΜΑΡ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (04/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 23-25% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 12-15% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 3,5-4% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (29/8): Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 23-25% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 12-15% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 4-4,5% ΠΟΤΑΜΙ 4-4,5% ΠΑΣΟΚ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update : Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 26-27% ...
24 comments
Read more

Five reasons a war with Iran will mark the final fall of US empire

globinfo freexchange   1. The nature of war has changed dramatically since the Iraq war, due to technological developments. A ground invasion, especially against Iran, would be catastrophic for the US empire with unpredictable consequences, even if the regime-change mission successfully completed.  2. The Iran allies in the region are still active, despite their losses. This is connected with the first reason in a way because armed groups dispersed in the Middle-East and affiliated with Iran, can lead to an asymmetric, out-of-control conflict to the point where US forces may suddenly find themselves trapped in a wider deadly warzone with no exit. The new, relatively cheap technology of drones and small/middle range missiles, is easily accessible to these groups. The Ansar Allah group in Yemen, already demonstrated their ability to sabotage US military operations. 3. Iran is not Iraq. Not only due to its size and the fact that we live now in a very different period, but also be...
Post a Comment
Read more