Skip to main content

Bullshit Jobs: Σε δουλειά να βρισκόμαστε

Τo 1930 ο οικονομολόγος Τζον Μέιναρντ Κέινς προέβλεπε ότι μέχρι το τέλος του αιώνα η ανάπτυξη της τεχνολογίας θα επιτρέπει στους πολίτες των καπιταλιστικά αναπτυγμένων κοινωνιών να εργάζονται 15 ώρες την εβδομάδα. Σήμερα, καθώς ακροδεξιά και νεοφιλελεύθερα καθεστώτα της Ε.Ε. προωθούν τη 12ωρη ημερήσια εργασία, κάποιοι αναρωτιούνται: Και τι δουλειά θα κάνουμε 12 ώρες τη μέρα;

Άρης Χατζηστεφάνου

Στο London School of Economics, όπου εργάζεται ο καθηγητής Ανθρωπολογίας Ντέιβιντ Γκρέμπερ, υπήρχε ένας μαραγκός, που έφτιαχνε τα γραφεία, τις βιβλιοθήκες και άλλες εγκαταστάσεις του κτιρίου. Οι ανάγκες, όμως, των διδασκόντων και του διοικητικού προσωπικού ήταν τόσο μεγάλες ώστε έπρεπε να περιμένουν σε λίστα αναμονής για να εξυπηρετηθούν.

Βλέποντας τα παράπονα να αυξάνονται, η διοίκηση του πανεπιστημίου προσέλαβε έναν υπάλληλο με αρμοδιότητα να κατευνάζει την οργή των άλλων υπαλλήλων. Αυτό που κανένας δεν σκέφτηκε ήταν ότι το πρόβλημα θα είχε λυθεί εάν στη θέση του συγκεκριμένου υπαλλήλου είχαν προσλάβει δεύτερο μαραγκό.

Παρατηρήσεις σαν και αυτές οδήγησαν τον Γκράμπερ στη θεωρία των λεγόμενων Bullshit Jobs, την οποία άρχισε να αναπτύσσει στις αρχές της δεκαετίας. Στα ελληνικά ο όρος έχει αποδοθεί σαν «ηλίθιες δουλειές» ή «κωλοδουλειές», αν και όπως θα δούμε στη συνέχεια ο δεύτερος όρος προκαλεί σύγχυση, καθώς παραπέμπει στον όρο «shit jobs». Bullshit Jobs, σύμφωνα με τον Γκράμπερ «είναι εργασίες τόσο ανούσιες, ή ακόμη και καταστροφικές, ώστε αυτός που τις εκτελεί αναγνωρίζει ενδόμυχα ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχουν».

Στο βιβλίο του «Bullshit Jobs: A Theory», που κυκλοφόρησε πριν από μερικές εβδομάδες, ο ίδιος παρουσιάζει αρκετές υποκατηγορίες όσων απασχολούνται στον κλάδο της ανούσιας απασχόλησης: Εχουμε λοιπόν τους flunkies (π.χ. ένας ρεσεψιονίστ σε κτίριο που δεν χρειάζεται ρεσεψιόν, αλλά κάνει το αφεντικό του να δείχνει πιο σημαντικό με την παρουσία του), τους goons (π.χ. ο νομικός σύμβουλος μιας επιχείρησης που υπάρχει μόνο για να αντιμετωπίζει τους νομικούς συμβούλους άλλων εταιρειών) και τους Duct-tapers (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον υπάλληλο που προσέλαβε το πανεπιστήμιο στη θέση του μαραγκού).

Στην κορυφή της πυραμίδας των bullshit jobs βρίσκονται οι λεγόμενοι task masters, οι οποίοι προσφέρουν σε εργαζόμενους τις δουλειές που δεν έχουν κανένα νόημα ή επιτηρούν την εργασία ανθρώπων που δεν χρειάζονται επιτήρηση. Παραδείγματος χάριν, ο διευθύνων σύμβουλος (CEO) μιας εταιρείας, ο οποίος ξοδεύει σχεδόν το σύνολο της εργάσιμης ημέρας σε meetings όπου παρουσιάζει γραφήματα (τα οποία έχουν ετοιμάσει άλλοι γι’ αυτόν), προσπαθώντας να αποδείξει πως θα κάνει την επιχείρηση πιο παραγωγική, απολύοντας εργαζομένους που προσφέρουν κοινωνικά χρήσιμη εργασία.

Οι Bullshit jobs είναι συνήθως καλύτερα αμειβόμενες από αυτό που ο Γκράμπερ χαρακτηρίζει shit jobs, δηλαδή κακά αμειβόμενες αλλά κοινωνικά χρήσιμες εργασίες, όπως π.χ. ενός οδοκαθαριστή – εδώ η ελληνική γλώσσα, με τον τεράστιο πλούτο της, μας επιτρέπει ίσως να κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα στην κωλοδουλειά (shit job) και τη «δουλειά του κώλου» (bullshit job).

O Γκράμπερ δηλώνει αναρχικός και ως εκ τούτου δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε να χρησιμοποιήσει ορισμένα μαρξιστικά εργαλεία ανάλυσης που, σύμφωνα με τους αριστερούς επικριτές του, θα του επέτρεπαν να εμβαθύνει και να εξηγήσει αποτελεσματικότερα τις πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις του. Αντί να σταθεί στις έννοιες της παραγωγικής και μη παραγωγικής εργασίας, στην αξίας της εργασίας και της ανάγκης του συστήματος να διατηρεί ένα εργατικό δυναμικό από το οποίο θα αντλεί συνεχώς περισσότερη υπεραξία, προσεγγίζει το ζήτημα με όρους πολιτικής και ηθικής.

Το συμπέρασμά του (με κίνδυνο να τον αδικήσουμε ελαφρώς) θα μπορούσε να συμπυκνωθεί στη διαπίστωση ότι οι κυρίαρχες τάξεις χρειάζεται να διατηρούν τα κατώτερα στρώματα διαρκώς απασχολημένα ώστε αυτά να μην εξεγείρονται. Ο Γκράμπερ δηλαδή βλέπει ένα από τα παράλληλα οφέλη που έχουν οι bullshit jobs για τους εργοδότες σαν αιτία του φαινομένου. Παράλληλα, όμως, η θεωρία του δεν μπορεί να εξηγήσει τις στρατιές των ανέργων που μπορεί να χρειάζεται το σύστημα προκειμένου να διατηρεί την πίεση στους εργαζόμενους.

Παρ’ όλα αυτά αρκετές από τις εξαιρετικά συναρπαστικές επισημάνσεις του μας επιτρέπουν να διαλύσουμε ορισμένους από τους πανίσχυρους μύθους που συνοδεύουν την εργασία στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες.

Ισως ο σημαντικότερος μύθος είναι αυτός που λέει ότι ο γραφειοκρατικός υδροκεφαλισμός είναι χαρακτηριστικό του δημόσιου. «Εάν πας σε ένα κατάστημα της Apple», έλεγε παλαιότερα ο Γκράμπερ, «και σου πουν ότι προφανώς ο υπολογιστής σου χρειάζεται αντικατάσταση οθόνης, αλλά πρέπει να περιμένεις μία εβδομάδα για να σ’ το βεβαιώσει κάποιος ειδικός, δεν θα φωνάξεις “καταραμένοι γραφειοκράτες”».

Και αυτό, εξηγεί ο Γκράμπερ, συμβαίνει γιατί, ύστερα από χρόνια προπαγάνδας, μάθαμε να συνδέουμε τον όρο γραφειοκρατία με τους δημόσιους υπαλλήλους. Ο καπιταλισμός υποτίθεται ότι δεν παράγει ανούσιες θέσεις εργασίας. Και όμως το κάνει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο σύστημα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Εάν λοιπόν ανησυχούσατε για το τι θα κάνετε τις 12 ώρες εργασίας την ημέρα… ηρεμήστε. Το μόνο που χρειάζεται είναι ένας νεοφιλελεύθερος που θα σκεφτεί μια άχρηστη απασχόληση, μια ακροδεξιά κυβέρνηση (όπως αυτή της Αυστρίας) που θα χρησιμοποιήσει τη δύναμη του κράτους για να επιβάλει το «αόρατο χέρι της αγοράς» στον χώρο εργασίας και ένας καλοπληρωμένος CEO που θα σας επιβλέπει, ενώ νομίζετε ότι εργάζεστε.

Πηγή:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Zionists pushed Trump into the war with Iran but this was not the primary reason for this catastrophic decision

by system failure     It is widely reported by various analysts that Trump's catastrophic decision to start a war with Iran, came as a result of the pressure from Netanyahu regime and the Zionist lobby in US. While we can't ignore the strong influence of the Zionist factor on Trump and its significant role on dragging him into such a catastrophe, this was probably not the primary reason for the latest US-Iran war.  One has to look first at Venezuela and the unprecedented and rather bizarre operation there to remove Nicolas Maduro from power, in order to understand the deeper reasoning behind such a risky decision by Trump against Iran. The uniqueness of the operation in Venezuela by the US imperialist beast, has to do not only with the blatant violation of international law with almost zero pretexts, but also with the fact that the rest of the Maduro administration was left untouched and permitted to remain in power. This shows that the primary goal of this operation was ...
Post a Comment
Read more

Israel CAUGHT Spying On Trump & HERE’S WHY!

The Jimmy Dore Show   What does Donald Trump do to stop Netanyahu, or punish Netanyahu, after he openly defies him and after Donald Trump knows that Israel's intelligence services are spying on him? It appears that he has done nothing.  
Post a Comment
Read more

Trump CAVES On Uranium & Ballistic Missiles!

The Jimmy Dore Show   Jimmy Dore and Glenn Greenwald argue that President Trump is engaging in a stark retreat from earlier hardline positions on Iran by signaling acceptance of both Iranian uranium enrichment for civilian energy purposes and allowing Iran to possess conventional ballistic missiles. The two contend that these comments amount to major concessions, with Jimmy describing them as “another big win for Iran” and evidence that the administration has abandoned key objectives it previously promoted. Greenwald cites the Nuclear Non-Proliferation Treaty, arguing that Iran has the same right as other signatory nations to enrich uranium for peaceful purposes and notes that previous agreements imposed unusually strict inspections on Iran’s program. The segment emphasizes Trump’s remarks that “it’s a little bit unfair for them not to have some” ballistic missiles and that restrictions on civilian nuclear energy require “a little common sense.” 
Post a Comment
Read more

It's official: Iran won the war, and the US lost - This is how

Geopolitical Economy Report  The US government has signed an agreement to end its war on Iran. It is now widely admitted that Washington lost, and Tehran won. Ben Norton explains why Donald Trump failed, and how this has massive geopolitical implications for the Global South.
Post a Comment
Read more

‘SHEER EVIL’: MASS PANIC As Israel BOMBS HOSPITAL & RESORT, ‘FLATTENS’ BEIRUT!!

Secular Talk    
Post a Comment
Read more

IRAN WAR: How Israel HIJACKED Trump & Lost the Middle East

Double Down News  
Post a Comment
Read more

Israeli Military Analyst: IDF "Lost & D*ing In Great Numbers" in Lebanon

Katie Halper   Haim Bresheeth Zabner, ex Israeli military analyst explains why Hezbollah is so superior to the IDF. He says, "the IDF are lost and dying in great numbers in Lebanon. He also notes that Hezbollah are "amazing fighters". Haim Bresheeth Zabnner was Professor of Media and Cultural Studies at University of East London and then a Professorial Research Associate at the School of Oriental and African Studies (SOAS).He is Filmmaker, photographer, film studies scholar, and historian. His films include “A State of Danger,” a documentary on the first Palestinian Intifada. His books include "An Army Like No Other: How the Israel Defense Force Made a Nation."    Haim is the son of two Holocaust survivors and was raised in Israel. He is a member of Holocaust survivors and Descendents Against the Genocide and a founding member of Jewish Network for Palestine. On November 4, Haim was arrested over a speech he gave at a pro Palestine demonstration outside the res...
Post a Comment
Read more

Προβλέψεις ...

GR elections Update (15/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις (μετά το δεύτερο debate): ΣΥΡΙΖΑ 28-30% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 11-13% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 2,5-3% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ + ΔΗΜΑΡ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (11/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις (μετά το πρώτο debate): ΣΥΡΙΖΑ 25-28% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 11-13% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 3,5-4% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ + ΔΗΜΑΡ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (04/9): Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 23-25% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 12-15% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 3,5-4% ΠΟΤΑΜΙ 2,5-3,5% ΠΑΣΟΚ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update (29/8): Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 23-25% ΛΑΕ + ΣΧΕΔΙΟ Β' κ.λ.π. 20-23% ΝΔ 12-15% ΧΑ 6-8% ΚΚΕ 5-5,5% ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 4-4,5% ΠΟΤΑΜΙ 4-4,5% ΠΑΣΟΚ 3-4% ΑΝΕΛ 2,5-3,5% Update : Αναθεωρημένες προβλέψεις: ΣΥΡΙΖΑ 26-27% ...
24 comments
Read more

How Western societies lost their faith in Vision

Why people don't rise up massively today? Why there are no real revolutions? How we tolerate all things that have been imposed to us? These questions come up in people's minds more and more often today in Greece and abroad, due to the economic crisis. Some theories are circulated as an answer, among these, explanations which include, for example, the psychosynthesis of modern Greeks, but the truth is that there is something more fundamental behind this passive behaviour and concerns not only Greece, but the entire Western world. by system failure Prior to the beginning of the 20th century, Friedrich Nietzsche declares God's death and Western world will put all its hopes in science. Laplace's Determinism leads to the almighty man, who through science, can find all the answers for the world. Technology, which naturally comes from scientific discoveries, promises prosperity and a better life for the majority. Science becomes the central "pylon...
18 comments
Read more

Iranian Professor Vali Nasr Reveals the TRUTH of Iran War

Cyrus Janssen  Professor Vali Nasr is one of the world’s leading experts on Iran, the Middle East, and U.S. foreign policy. In this exclusive interview, Nasr explains why the recent conflict may have strengthened Iran rather than weakened it, what Washington continues to misunderstand about Tehran, and whether the region has entered a new geopolitical era. They discuss Iran’s nuclear ambitions, the country’s relationship with China, America’s changing position in the world, and why 2026 could become a turning point for the Middle East.   
Post a Comment
Read more