Skip to main content

Το μάθημα της Βενεζουέλας

του Νίκου Μόττα

Η πρόσφατη νίκη της αντιδραστικής-συντηρητικής αντιπολίτευσης στις βουλευτικές εκλογές της Βενεζουέλας σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή στην πολιτική ιστορία της χώρας: μετά από 16 χρόνια το- ιδρυθέν από τον Ούγκο Τσάβες- Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSUV) χάνει την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο. Με 99 έδρες ο συντηρητικός συνασπισμός «Τραπέζι τη Δημοκρατικής Ενότητας» (MUD) αποτελεί πλέον την πλειοψηφούσα δύναμη στην Εθνική Συνέλευση, έναντι 46 εδρών του κόμματος του προέδρου Νικολάς Μαδούρο.

Το εκλογικό απότελεσμα στη Βενεζουέλα χαρακτηρίζεται ήδη από πληθώρα του ντόπιου και ξένου Τύπου, ως η αρχή του τέλους του «Τσαβισμού»- της λεγόμενης Μπολιβαριανής Επανάστασης που ξεκίνησε με την άνοδο του Ούγκο Τσάβες στην εξουσία το 1999. Οι λόγοι της ήττας του PSUV μπορούν να εντοπιστούν σε μια σειρά παράγοντες όπως, μεταξύ άλλων: Στην οικονομική κρίση που προκλήθηκε από την πτώση της τιμής του αργού πετρελαίου, στην ισχυρή-στηριζόμενη από ντόπια και αμερικανικά κεφάλαια- προεκλογική καμπάνια της δεξιάς αντιπολίτευσης, αλλά και στην αυξανόμενη διαφθορά στους κόλπους του κυβερνώντος κόμματος. Επιπλέον, η νίκη των αντιδραστικών-συντηρητικών δυνάμεων στις εκλογές έρχεται ως επιστέγασμα της συνεχούς προσπάθειας ιμπεριαλιστικών κέντρων (προερχόμενων, κατά κύριο λόγο από τις ΗΠΑ) να υπονομεύσουν και να πλήξουν το κοινωνικό εγχείρημα της μπολιβαριανής επανάστασης που ξεκίνησε πριν από 16 χρόνια. Οι παραπάνω λόγοι, ωστόσο, δεν αρκούν για να εξηγήσουν την πολιτική κάμψη του «Τσαβισμού» και την εκλογική νεκρανάσταση της αμερικανόφιλης αντιπολίτευσης.

Η μπολιβαριανή επανάσταση στη Βενεζουέλα υπήρξε- και συνεχίζει να είναι- ένα αναμφισβήτητα φιλολαϊκό εγχείρημα, το οποίο κατάφερε να δώσει φωνή και ψωμί σε εκατομμύρια μη προνομιούχων βενεζουελάνων. Πρόκειται για μια διαδικασία που επιχείρησε, μέσα από ένα ανορθόδοξο μείγμα πατριωτικής μπολιβαριανής κληρονομιάς και λατινοαμερικάνικης θεώρησης του μαρξισμού, να προσεγγίσει τον σοσιαλισμό. Όχι όμως τον σοσιαλισμό με την αυθεντική μαρξιστική-λενινιστική έννοια, αλλά ένα είδος σοσιαλισμού της αγοράς, που έγινε γνωστός ως «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα».

Η Βενεζουέλα του Τσάβες μπορεί να άλλαξε σε σημαντικό βαθμό τους κοινωνικούς συσχετισμούς, να προχώρησε σε αναδιανομή πλούτου υπέρ των φτωχών, να εθνικοποίησε μια σειρά μεγάλων επιχειρήσεων, χωρίς ωστόσο να αγγίξει τον πυρήνα του ζητήματος: την κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και του παραγόμενου πλούτου. Έτσι, ενώ ένα σημαντικό μέρος της οικονομίας πέρασε κάτω από κρατικό έλεγχο, ένα άλλο μέρος, εξίσου σημαντικό παρέμεινε στα χέρια ντόπιων και ξένων μονοπωλιακών ομίλων. Έγραφε σχετικά το 2012 ο αμερικανός καθηγητής James Petras: «Η Βενεζουέλα σήμερα είναι μια μεικτή οικονομία, με τον ιδιωτικό τομέα να κυριαρχεί. Η κρατική ιδιοκτησία έχει επεκταθεί και εθνικές κοινωνικές προτεραιότητες έχουν υπαγορεύσει την ιδιοποίηση των πετρελαϊκών πόρων. Το κράτος κατέχει τον πιο προσοδοφόρο τομέα των εξαγωγών και καρπώνεται το μεγαλύτερο μέρος του ξένου συναλλάγματος. Ενώ η κυβέρνηση έχει αυξήσει κατά πολύ τις κοινωνικές δαπάνες, δεν έχει μειώσει τη μεγάλη συγκέντρωση πλούτου και εισοδήματος στις ανώτερες τάξεις».

Παρά την προφανή λαϊκή αποδοχή της, η μπολιβαριανή επανάσταση, ακολουθώντας μια σοσιαλδημοκρατικού τύπου διαχείρηση, απέτυχε να δημιουργήσει τους αναγκαίους ταξικούς συσχετισμούς που θα της επέτρεπαν να εμβαθύνει στην επαναστατική διαδικασία. Όπως σημειώνεται σε απόφαση του 14ου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος Βενεζουέλας (PCV) το 2011: «…από τη μια πλευρά, το κοινωνικό υποκείμενο που έχει ηγηθεί μέχρι στιγμής της διαδικασίας αντιστοιχεί σε ένα ταξικό προφίλ μεσαίων και μικροαστικών στρωμάτων, όχι στην εργατική τάξη, που είναι το πραγματικό κοινωνικό υποκείμενο που καλείται ιστορικά να οικοδομήσει το σοσιαλισμό. Από την άλλη πλευρά, η ίδια η εργατική τάξη και ο εργαζόμενος λαός στην πόλη και στην ύπαιθρο γενικά, δεν έχουν καταφέρει ακόμα στη χώρα μας να φτάσουν στο απαραίτητο επίπεδο συνείδησης, οργάνωσης, προγραμματικής σαφήνειας και κινητοποίησης που θα τους επέτρεπε να επιβάλουν την ηγεμονία της τάξης τους και να οδηγήσουν την πορεία των γεγονότων στη σωστή κατεύθυνση» («Η πάλη του ΚΚ Βενεζουέλας ενάντια στον οπορτουνισμό», Διεθνής Κομμουνιστική Επιθεώρηση», 2014).

Η πρόσφατη νίκη της συντηρητικής αντιπολίτευσης στις βουλευτικές εκλογές αποδεικνύει ότι οι αστικές δυνάμεις της Βενεζουέλας, έχοντας την πολυπλόκαμη υποστήριξη του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, καραδοκούσαν για να δώσουν ένα ισχυρό χτύπημα στον «Τσαβισμό». Το αν αυτή η εκλογική τους νίκη θα σημάνει την αρχή του τέλους της μπολιβαριανής επανάστασης στη χώρα είναι κάτι που θα το καθορίσουν οι εξελίξεις. Το «μάθημα» που, ωστόσο, βγαίνει από την περίπτωση της Βενεζουέλας έρχεται να προστεθεί στην εμπειρία της Χιλής του Σαλβαδόρ Αλιέντε. Για να επιβεβαιώσει τη μαρξιστική θέση πως το αστικό κράτος και οι μηχανισμοί του δεν διαχειρίζονται, αλλά τσακίζονται με την επανάσταση και πως καμία αντιμονοπωλιακή-αντιιμπεριαλιστική κυβέρνηση (όσο καλές προθέσεις κι’ αν έχει) δεν μπορεί να συγκρουστεί με το κεφάλαιο και την εξουσία του, ούτε μπορεί να εκφράσει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και να ανοίξει το δρόμο για τη λαϊκή εξουσία και το σοσιαλισμό.

Πηγή:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Capitalism & Genocide - Yanis Varoufakis Speech at the Gaza Tribunal, 23rd October 2025, Istanbul

Yanis Varoufakis   On 23rd October, Yanis Varoufakis testified in front of the Jury of Conscience in the context of the Gaza Tribunal. His speech focused on the economic forces underpinning the genocide of the Palestinian people. In particular, he spoke on the manner in which capitalist dynamics have historically fuelled the white settler colonial project and, more recently, how the accumulation of a new form of capital - which he calls cloud capital - has accelerated, deepened and amplified the economic forces powering and propelling the machinery of genocide. 
Post a Comment
Read more

Iranian Seyed M. Marandi: What REALLY happened in Iran & why U.S. wants to destroy the country

Li Jingjing 李菁菁   Track records of Western interventions tell us we need to be skeptical and cautious whenever some Western politicians and pundits claim they want to liberate people in another country and bring them democracy. Seyed Mohammad Marandi is a professor at the University of Tehran in Iran. In this episode, he told Li Jingjing what happened during the protests in Iran and how Western sanctions hurt the lives of ordinary Iranians.
Post a Comment
Read more

Israel & CIA Behind Iran Protests To Get U.S. To Attack!

The Jimmy Dore Show    As protests in Iran have heated up, western media has actively exaggerated and selectively framed the violence by using casualty figures from U.S.- and Israel-funded NGOs — all in order to build public support for another regime-change war. Former CIA officer John Kiriakou and guest Scott Ritter claim protests were infiltrated by foreign intelligence networks and that Israel and the U.S. are using “human rights” narratives similarly to the way they were used in Iraq and Syria.   Dore and Ritter contend that Iran’s government responded to armed unrest rather than peaceful protest, while mainstream outlets ignore attacks on police and public infrastructure. They warn that propaganda, sanctions, and media coordination are laying the groundwork for a wider U.S.–Israel conflict with Iran. 
Post a Comment
Read more

Iran’s Missiles will DESTROY US Bases & Israel if Trump Attacks

Danny Haiphong   Iran is ready for war, and its hypersonic ballistic missile system could destroy Israel & US military presence forever says Scott Ritter who joined the show to break down the consequences of Trump's march to war with Iran. The former UN Weapons Inspector does a deep dive into Iran's readiness and why it should terrify Trump & Israel together. 
Post a Comment
Read more

Exposed: USA plans to use this country to hurt China & help Israel

Geopolitical Economy Report   In Cold War Two, the USA is pressuring countries to cut ties with China and recognize Taiwan separatists. Donald Trump blatantly meddled in Honduras' 2025 election and backed a political coup to put in power right-wing oligarch Nasry "Tito" Asfura, who strongly supports Taiwan and Israel. Ben Norton discusses US imperialism in Latin America.  
Post a Comment
Read more

US & Israel support protests in Iran: Trump calls for regime change

Geopolitical Economy Report   The US government is openly backing the protests in Iran. An Israeli media outlet admitted foreign powers are arming Iranian rioters with weapons to try to overthrow the government. Ben Norton explains the geopolitical context and why the USA has sought regime change ever since the 1979 Iranian Revolution.   
Post a Comment
Read more

Ο βασικός λόγος που ο Τραμπ διστάζει να χτυπήσει το Ιράν

"Μικρά και ασήμαντα" από τον Πίκο Απίκο Ο βασικός λόγος που δεν έγινε η επίθεση στο Ιράν, είναι το γεγονός ότι πρόσφατα, το Ιράν αποχώρησε από το δορυφορικό σύστημα GPS που είναι Αμερικανικό και εντάχθηκε στο Κινεζικό BeiDou. Που σημαίνει ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν τη δυνατότητα να σαμποτάρουν τους Ιρανικούς πυραύλους.  Έτσι εξηγείται και το μεγάλο ποσοστό ευστοχίας των Ιρανικών πυραύλων στην τελευταία σύγκρουση με το Ισραήλ, μέσα στο Ισραηλινό έδαφος. Αλλά και το γεγονός ότι πριν λίγες μέρες, οι ίδιοι οι Ισραηλινοί ζήτησαν τη διαμεσολάβηση της Ρωσίας, προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση με το Ιράν, αφού Ισραηλινές εφημερίδες και αξιωματούχοι είχαν παραδεχθεί ανοιχτά την παρουσία πρακτόρων της Μοσάντ σε Ιρανικό έδαφος και τον κομβικό τους ρόλο στις πρόσφατες εξεγέρσεις. Οι Αμερικανοί επομένως γνωρίζουν ότι αυτή τη στιγμή οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα να χτυπήσουν Αμερικανικές βάσεις (όπως απείλησαν ότι θα κάνουν αν ο Τραμπ κάνει πράξη τις απειλές του), χωρίς να μπορούν να ...
Post a Comment
Read more

A response to misinformation on Nicaragua: it was a coup, not a ‘massacre’

There is so much misinformation in mainstream corporate media about recent events in Nicaragua that it is a pity that Mary Ellsberg’s article for Pulse has added to it with a seemingly leftish critique. Ellsberg claims that recent articles, including from this website, often “ paint a picture of the crisis in Nicaragua that is dangerously misleading. ” Unfortunately, her own article does just that. It looks at the situation entirely from the perspective of those opposing Daniel Ortega’s government while whitewashing their malevolent behavior and downplaying the levels of US support they have relied on. Her piece is an incomplete depiction of what is happening on the ground, ignoring many salient facts that have come to light and which have been outdated by recent events. The following is a brief response to Ellsberg’s main points from someone who lives in Nicaragua and has observed the situation directly and intimately: https://grayzoneproject.com/2018/08/15/a-res...
Post a Comment
Read more

Jeffrey Sachs: The US is a violent regime

CGTN   Shortly after US President Donald Trump announced on social media that American forces had carried out military actions against Venezuela, President Nicolas Maduro and his wife Cilia Flores were forcibly taken to New York City to face US charges including narco-trafficking. Speaking with CGTN's Tian Wei, Columbia University professor Jeffrey Sachs warned that such actions reflect a broader pattern of militarized US foreign policy. By sidelining international law and disregarding the UN Charter, Washington is undermining the very framework meant to safeguard global peace and prevent another era of devastating wars. 
Post a Comment
Read more

The real reason Trump hesitates to strike Iran

globinfo freexchange   Recent statements by the Iranian leadership concerning the ability of Iran to hit US military bases, should not be taken lightly. It is not just the missile capability and - in some cases - even superiority of Iran in the broader region. That alone, would not be enough for Washington to take Tehran's threats seriously.    It has to do also with a strategic move by Iran in the geopolitical battlefield that changes the balance decisively in the war field too. As Pakistan Today reported back in July 2025:   In two recent wars that nearly tipped the world into a full-scale global conflict— one between Pakistan and India, and the other between Iran and Israel— a new determinant of military dominance emerged. In both cases, countries under pressure, Pakistan and Iran, not only stood their ground but struck deep into enemy territory with astonishing precision and devastating impact.  ... in a 12-day war with Israel, Iran destroyed numerous h...
Post a Comment
Read more