Skip to main content

Αν ο Μαρξ και ο Κέινς στοιχημάτιζαν για το Brexit

του Άρη Χατζηστεφάνου

Για άλλη μια φορά οι μόνοι που προέβλεψαν το πραγματικό πολιτικό αποτέλεσμα της βρετανικής ψήφου για το Brexit ήταν τα μεγάλα γραφεία στοιχημάτων. Το πρόβλημα ήταν ότι δεν το κατάλαβαν.

Ο Τζον Μέιναρντ Κέινς είπε κάποτε ότι οι χρηματαγορές είναι μια διεστραμμένη μορφή των καλλιστείων: όσοι συμμετέχουν δεν επιλέγουν το πιο όμορφο μοντέλο αλλά αυτό που θεωρούν ότι θα αρέσει στους περισσότερους και συνεπώς θα κερδίσει.

Η εφημερίδα «Independent» πίστεψε ότι θα μπορούσε να εφαρμόσει τη διαπίστωση του Κέινς και για τα γραφεία στοιχημάτων. Στις δημοσκοπήσεις, έλεγε, οι πολίτες απαντούν ποιος θέλουν να κερδίσει, ενώ τα στοιχήματα αποτυπώνουν ποιος πιστεύουν ότι θα κερδίσει.

Φαινομενικά, τα γραφεία στοιχημάτων έπεσαν έξω στις «προβλέψεις» τους με πρωτοφανή τρόπο. Από την πρώτη ημέρα που ο Κάμερον εξήγγειλε το δημοψήφισμα έδιναν σταθερά τη νίκη στο Bremain, ακόμη και όταν το σύνολο των δημοσκοπήσεων έδινε άνετο προβάδισμα στο Brexit.

Φήμες μάλιστα έλεγαν ότι οι χρηματαγορές ακολουθούσαν συχνότερα το κλίμα που δημιουργούσαν τα γραφεία στοιχημάτων παρά οι επιστημονικές προβλέψεις των δημοσκόπων.

Η φήμη ήταν τόσο ισχυρή ώστε κάποιοι άρχισαν να σκέφτονται αν θα ήταν εφικτό να χειραγωγήσουν τις χρηματαγορές ποντάροντας μεγάλα ποσά σε κάποιο γραφείο στοιχημάτων.

Οπως αποκάλυψε μάλιστα ο Μάθιου Σάντικ, επικεφαλής του τμήματος πολιτικής (υπάρχει και αυτό) του γραφείου στοιχημάτων Ladbrokes, λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα κάποιος στοιχημάτισε 25.000 στερλίνες για την παραμονή της χώρας στην Ε.Ε., γεγονός που οδήγησε σε αύξηση των πιθανοτήτων που έδινε το γραφείο για το Bremain.

Το περίφημο Zerohedge, η ανεπίσημη «βίβλος» των απανταχού χρηματιστών, υπολόγισε ότι στοιχηματίζοντας ένα εκατομμύριο λίρες κάποιος θα ήταν σε θέση να προκαλέσει μετακινήσεις τίτλων στο χρηματιστήριο ύψους 10 τρισεκατομμυρίων λιρών.

Επεσε λοιπόν ο Κέινς τόσο έξω στην ανάλυσή του; Είναι γεγονός ότι αυτή η κορυφαία μορφή της οικονομικής επιστήμης (ο οποίος υποθέτουμε θα ψήφιζε Bremain) σε τελική ανάλυση δεν ήταν παρά ένας συστημικός οικονομολόγος.

Εξέφρασε απλώς την ανάγκη του παγκόσμιου κεφαλαίου για τη δημιουργία ενός ισχυρού κράτους πρόνοιας το οποίο θα λειτουργούσε σαν ατμομηχανή της οικονομίας στην κρίσιμη περίοδο μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου.

Το πραγματικό λογικό σφάλμα, όμως, δεν ανήκει στον Κέινς αλλά σε όσους πίστεψαν ότι η αγορά των στοιχημάτων κινείται ακριβώς όπως και το χρηματιστήριο – ότι δηλαδή όλοι ποντάρουν σε αυτόν που πιστεύουν ότι θα κερδίσει και όχι σε αυτόν που πραγματικά θέλουν να κερδίσει.

Σε αρκετές περιπτώσεις στο παρελθόν όμως, οι Αγγλοι φίλαθλοι ποντάρισαν υπέρ της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου παρά το γεγονός ότι όλα τα προγνωστικά μιλούσαν για βέβαιη ήττα. Το ποντάρισμά τους αποτελούσε περισσότερο μια ψήφο εμπιστοσύνης παρά μια λογική επιλογή.

Αυτό που πραγματικά θα χρειαζόταν κάποιος για να κατανοήσει τι συνέβη στο δημοψήφισμα και πώς αυτό αντικατοπτρίστηκε στα στοιχήματα είναι ένας οικονομολόγος που είχε στύψει το μυαλό του για τις ανάγκες της ταξικής πάλης – ο Κάρολος Μαρξ.

Διαβάζοντας τα πλούσια στατιστικά στοιχεία που συγκέντρωναν (αλλά δεν ήταν σε θέση να αναλύσουν) τα γραφεία στοιχημάτων, ο συγγραφέας του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» θα είχε κάνει πιθανότατα μια πολύ σημαντική διαπίστωση:

Οι περισσότεροι παίκτες που στοιχημάτισαν πριν από το δημοψήφισμα έδωσαν τα λεφτά τους υπέρ του #Brexit. Καθώς όμως όσοι πίστευαν ότι θα κερδίσει το #Bremain ποντάρισαν μεγαλύτερα ποσά, επηρέασαν σε σημαντικό βαθμό την τελική εικόνα. Και αυτό γιατί τα γραφεία δεν παρουσιάζουν πόσοι παίκτες ποντάρισαν σε κάθε ενδεχόμενο, αλλά πόσα χρήματα «επενδύθηκαν» σε κάθε επιλογή.

Ενας εραστής των θεωριών συνωμοσίας θα μπορούσε να εξηγήσει αυτό το φαινόμενο λέγοντας ότι ορισμένοι κερδοσκόποι έριξαν χρήμα στην αγορά στοιχημάτων για να επηρεάσουν αυτήν την εικόνα και έτσι να χειραγωγήσουν και τις χρηματαγορές (και ίσως μαζί με αυτές και την κοινή γνώμη).

Η ταξική ανάλυση του Μαρξ ωστόσο ίσως αποδεικνύεται πολύ πιο χρήσιμη: Οι φτωχοί, αν και περισσότεροι, ποντάρισαν λιγότερα χρήματα, ενώ οι πλούσιοι είχαν τη δυνατότητα να παίξουν μεγαλύτερα ποσά.

Μήπως αυτή δεν είναι όμως και μια διεστραμμένη (όπως θα έλεγε ο Κέινς) ανάγνωση του ορισμού της δημοκρατίας που είχε δώσει ο Αριστοτέλης;

«Δημοκρατία είναι όταν οι ελεύθεροι και πτωχοί πλειοψηφούν και είναι κυρίαρχοι της εξουσίας, τουναντίον δε ολιγαρχία, όταν οι πλούσιοι και ευγενούς καταγωγής κυριαρχούν, αν και ολιγότεροι κατ’ αριθμόν». Με την ψήφο τους οι φτωχοί Βρετανοί αμφισβήτησαν την ολιγαρχία των Βρυξελλών αλλά και του Σίτι.

Τι κρίμα που οι Εργατικοί του Κόρμπιν δεν διάβασαν Μαρξ για να καταλάβουν τα ταξικά χαρακτηριστικά του Brexit και έτσι το πρόσφεραν σαν δώρο στην Ακρα Δεξιά – όπως έχουν κάνει άλλωστε και όλα τα μεγάλα κόμματα της ευρωπαϊκής Αριστεράς.

Πηγή:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Capitalism & Genocide - Yanis Varoufakis Speech at the Gaza Tribunal, 23rd October 2025, Istanbul

Yanis Varoufakis   On 23rd October, Yanis Varoufakis testified in front of the Jury of Conscience in the context of the Gaza Tribunal. His speech focused on the economic forces underpinning the genocide of the Palestinian people. In particular, he spoke on the manner in which capitalist dynamics have historically fuelled the white settler colonial project and, more recently, how the accumulation of a new form of capital - which he calls cloud capital - has accelerated, deepened and amplified the economic forces powering and propelling the machinery of genocide. 
Post a Comment
Read more

Iranian Seyed M. Marandi: What REALLY happened in Iran & why U.S. wants to destroy the country

Li Jingjing 李菁菁   Track records of Western interventions tell us we need to be skeptical and cautious whenever some Western politicians and pundits claim they want to liberate people in another country and bring them democracy. Seyed Mohammad Marandi is a professor at the University of Tehran in Iran. In this episode, he told Li Jingjing what happened during the protests in Iran and how Western sanctions hurt the lives of ordinary Iranians.
Post a Comment
Read more

Iran's Next Strike OBLITERATES US Navy & Israel, War Has BEGUN

Danny Haiphong   Prof. Mohammad Marandi joins the show to react to Iran's vow to strike a devastating blow to the heart of Tel Aviv and US Navy as imminent US war approaches. Trump has moved military assets to the region and now Iran has responded by moving its missiles and drones in strike position. Watch until the end for an in-depth analysis of a war that's already begun, and is about to change everything with one fatal move by the US empire.
Post a Comment
Read more

Israel & CIA Behind Iran Protests To Get U.S. To Attack!

The Jimmy Dore Show    As protests in Iran have heated up, western media has actively exaggerated and selectively framed the violence by using casualty figures from U.S.- and Israel-funded NGOs — all in order to build public support for another regime-change war. Former CIA officer John Kiriakou and guest Scott Ritter claim protests were infiltrated by foreign intelligence networks and that Israel and the U.S. are using “human rights” narratives similarly to the way they were used in Iraq and Syria.   Dore and Ritter contend that Iran’s government responded to armed unrest rather than peaceful protest, while mainstream outlets ignore attacks on police and public infrastructure. They warn that propaganda, sanctions, and media coordination are laying the groundwork for a wider U.S.–Israel conflict with Iran. 
Post a Comment
Read more

US & Israel support protests in Iran: Trump calls for regime change

Geopolitical Economy Report   The US government is openly backing the protests in Iran. An Israeli media outlet admitted foreign powers are arming Iranian rioters with weapons to try to overthrow the government. Ben Norton explains the geopolitical context and why the USA has sought regime change ever since the 1979 Iranian Revolution.   
Post a Comment
Read more

Billionaires are social distancing in super yachts as tens of millions lose jobs

Everyday, it becomes clearer: the COVID-19 pandemic is hitting poor, working, and marginalized communities the hardest. Millions of workers – especially low-wage retail, food service, hospitality, and care workers – have faced the terrible choice daily between going to work and risking their health, or staying home and risking their paychecks. Many other workers don’t even have that choice, with around 30 million people in the US filing for unemployment in the past six weeks. But billionaires don’t face these same problems. As tens of millions have lost their jobs over the past two months, billionaire wealth soared by a whopping $282 billion between March 18 and April 10, according to a new study from the Institute for Policy Studies.  And while finding enough space to wait out the pandemic is something many struggle with, billionaires have been escaping to their second (or third, or fourth) homes to ride it out in luxury – all while they position themselves to ...
Post a Comment
Read more

Ο βασικός λόγος που ο Τραμπ διστάζει να χτυπήσει το Ιράν

"Μικρά και ασήμαντα" από τον Πίκο Απίκο Ο βασικός λόγος που δεν έγινε η επίθεση στο Ιράν, είναι το γεγονός ότι πρόσφατα, το Ιράν αποχώρησε από το δορυφορικό σύστημα GPS που είναι Αμερικανικό και εντάχθηκε στο Κινεζικό BeiDou. Που σημαίνει ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν τη δυνατότητα να σαμποτάρουν τους Ιρανικούς πυραύλους.  Έτσι εξηγείται και το μεγάλο ποσοστό ευστοχίας των Ιρανικών πυραύλων στην τελευταία σύγκρουση με το Ισραήλ, μέσα στο Ισραηλινό έδαφος. Αλλά και το γεγονός ότι πριν λίγες μέρες, οι ίδιοι οι Ισραηλινοί ζήτησαν τη διαμεσολάβηση της Ρωσίας, προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση με το Ιράν, αφού Ισραηλινές εφημερίδες και αξιωματούχοι είχαν παραδεχθεί ανοιχτά την παρουσία πρακτόρων της Μοσάντ σε Ιρανικό έδαφος και τον κομβικό τους ρόλο στις πρόσφατες εξεγέρσεις. Οι Αμερικανοί επομένως γνωρίζουν ότι αυτή τη στιγμή οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα να χτυπήσουν Αμερικανικές βάσεις (όπως απείλησαν ότι θα κάνουν αν ο Τραμπ κάνει πράξη τις απειλές του), χωρίς να μπορούν να ...
Post a Comment
Read more

Iran’s Missiles will DESTROY US Bases & Israel if Trump Attacks

Danny Haiphong   Iran is ready for war, and its hypersonic ballistic missile system could destroy Israel & US military presence forever says Scott Ritter who joined the show to break down the consequences of Trump's march to war with Iran. The former UN Weapons Inspector does a deep dive into Iran's readiness and why it should terrify Trump & Israel together. 
Post a Comment
Read more

The real reason Trump hesitates to strike Iran

globinfo freexchange   Recent statements by the Iranian leadership concerning the ability of Iran to hit US military bases, should not be taken lightly. It is not just the missile capability and - in some cases - even superiority of Iran in the broader region. That alone, would not be enough for Washington to take Tehran's threats seriously.    It has to do also with a strategic move by Iran in the geopolitical battlefield that changes the balance decisively in the war field too. As Pakistan Today reported back in July 2025:   In two recent wars that nearly tipped the world into a full-scale global conflict— one between Pakistan and India, and the other between Iran and Israel— a new determinant of military dominance emerged. In both cases, countries under pressure, Pakistan and Iran, not only stood their ground but struck deep into enemy territory with astonishing precision and devastating impact.  ... in a 12-day war with Israel, Iran destroyed numerous h...
Post a Comment
Read more

A response to misinformation on Nicaragua: it was a coup, not a ‘massacre’

There is so much misinformation in mainstream corporate media about recent events in Nicaragua that it is a pity that Mary Ellsberg’s article for Pulse has added to it with a seemingly leftish critique. Ellsberg claims that recent articles, including from this website, often “ paint a picture of the crisis in Nicaragua that is dangerously misleading. ” Unfortunately, her own article does just that. It looks at the situation entirely from the perspective of those opposing Daniel Ortega’s government while whitewashing their malevolent behavior and downplaying the levels of US support they have relied on. Her piece is an incomplete depiction of what is happening on the ground, ignoring many salient facts that have come to light and which have been outdated by recent events. The following is a brief response to Ellsberg’s main points from someone who lives in Nicaragua and has observed the situation directly and intimately: https://grayzoneproject.com/2018/08/15/a-res...
Post a Comment
Read more