Skip to main content

Γιατί τα περισσότερα Panama Papers αποσιωπούνται;

του Μιχάλη Γιαννεσκή

Οι εντυπωσιακές και γιγαντιαίες αποκαλύψεις των Panama Papers έφεραν στο φως δραστηριότητες πολιτικών, μεγιστάνων και επιχειρηματιών από όλο τον κόσμο. Με τα φώτα της δημοσιότητας στραμμένα σε τόσο σημαντικές αποκαλύψεις, μάλλον επισκιάστηκε το γεγονός ότι δεν περιλαμβάνουν πολιτικούς ορισμένων κρατών και ότι τα περισσότερα ντοκουμέντα δεν θα δημοσιευτούν.

Δύο αξιοσημείωτες εξαιρέσεις: Γερμανία και ΗΠΑ

Η εφημερίδα που πρωτοστάτησε στις αποκαλύψεις, η Süddeutsche Zeitung, δήλωσε εξαρχής ότι δεν θα δώσει στη δημοσιότητα όλα τα έγγραφα που έχει και όλα τα ονόματα που αναφέρονται. Επίσης η εφημερίδα, δικαιολογώντας την πενιχρότητα των αποκαλύψεων όσο αφορά τη Γερμανία και τις ΗΠΑ, δήλωσε δεν υπάρχουν «ίχνη» ανάμειξης πολιτικών από αυτές τις δύο χώρες. Παρόμοιες δηλώσεις έκαναν και οι άλλες οργανώσεις/εφημερίδες που είχαν κύριο ρόλο στις αποκαλύψεις.

Ταυτόχρονα, είναι απορίας άξιον πώς ο αριθμός των offshore εταιρειών που εμπλέκονται στις δημοσιεύσεις των Panama Papers είναι σχετικά μικρός για τις ΗΠΑ (3.072 εταιρείες, σε σύγκριση με 9.670 για την Βρετανία, εξαιρουμένων των φορολογικών παραδείσων της Μάγχης) και τη Γερμανία (173, σε σύγκριση με 223 για την Ελλάδα).

Η προφανής εξήγηση για τις παραπάνω παρατηρήσεις είναι ότι κανένας πολιτικός και σχετικά λίγοι επιχειρηματίες από τις εν λόγω χώρες έχουν offshore δραστηριότητες με τη Mossack Fonseca, την εταιρεία που αποτελεί την εστία των αποκαλύψεων. Μήπως όμως υπάρχουν άλλες εξηγήσεις πέραν της προφανούς;

Ο τρόπος και οι λόγοι της αποκάλυψης

Το «βαθύ λαρύγγι» των αποκαλύψεων επικοινώνησε με τη Süddeutsche Zeitung τον Ιανουάριο του 2015. Μέχρι την δημοσίευση των Panama Papers, 14 μήνες μετά, περίπου 400 δημοσιογράφοι από 80 χώρες ανάλυσαν ένα όγκο δεδομένων δεκαπλάσιο από συνολικά όλες τις προηγούμενες μεγάλες αποκαλύψεις (Wikileaks, Luxleaks κτλ.). Δικαιολογημένα δημιουργούνται μερικά (αναπάντητα μέχρι στιγμής) ερωτήματα.

Πρώτον, μήπως το «βαθύ λαρύγγι» είχε και άλλα κίνητρα για τη διαρροή των δεδομένων, εκτός του ότι «ήθελε να δημοσιοποιήσει τα εγκλήματα». Δεύτερον, πόσο κρυφή μπορεί να παράμεινε η όλη διαδικασία από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ που, όπως έδειξαν οι αποκαλύψεις του Edward Snowden, παρακολουθούν σχεδόν τα πάντα (εκτός βέβαια εάν μυστικές υπηρεσίες προώθησαν τις αποκαλύψεις). Δύο πιθανές απαντήσεις στα παραπάνω έχουν δημοσιευθεί μέχρι στιγμής.

Ο δάκτυλος του Πούτιν

Ο Clifford Gaddy του Brookings Institution στις ΗΠΑ υποστηρίζει ότι η πηγή των διαρροών είναι η Ρωσική μυστική υπηρεσία RFM, η οποία ελέγχεται απόλυτα από τον Πούτιν. Όπως σωστά επισημαίνει ο Gaddy, παρά τα εντυπωσιακά πρωτοσέλιδα που αναφέρουν το όνομά του, ο Πούτιν δεν εμπλέκεται άμεσα πουθενά στις αποκαλύψεις. Τα ποσά με τα οποία εμπλέκονται πρόσωπα από το περιβάλλον του είναι μικρά σε σύγκριση με προηγούμενες περιπτώσεις διαφθοράς που έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας.

Ο Gaddy υποστηρίζει ότι ο κύριος στόχος των αποκαλύψεων είναι άτομα και εταιρείες που δεν αναφέρονται στα Panama Papers, και όχι αυτά που αναφέρονται. Σύμφωνα με τον Gaddy, ο Πούτιν έστειλε μήνυμα στους Αμερικανούς και άλλους ηγέτες της Δύσης ότι υπάρχουν ντοκουμέντα που μπορεί να δημοσιευθούν στο μέλλον. Δηλαδή, ότι εάν οι ηγέτες της Δύσης δεν φανούν πιο συνεργάσιμοι στις σχέσεις τους με τη Ρωσία, θα υπάρξουν διαρροές και για τις δικές τους οικονομικές ατασθαλίες. Εάν και κατά πόσο ευσταθεί η θεωρία του Gaddy είναι άγνωστο. Ο Gaddy δεν παραθέτει κανένα στοιχείο που να την υποστηρίζει.

Ο δάκτυλος των συμφερόντων της Δύσης

Μια διαφορετική άποψη εκφράζει ο Craig Murray, πρώην πρέσβης της Βρετανίας στο Ουζμπεκιστάν. Ο Murray κατηγόρησε την κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν για καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και στη συνέχεια απολύθηκε από την βρετανική διπλωματική υπηρεσία. Σήμερα ασχολείται κυρίως με τον πολιτικό ακτιβισμό.

Ο Murray υποστηρίζει ότι η πραγματική ατζέντα των αποκαλύψεων των Panama Papers είναι η κάλυψη του 1% της Δύσης που ελέγχει τον πλούτο. Η άποψη του βασίζεται κυρίως στη μεθοδολογία που εφάρμοσαν οι δημοσιογράφοι και οι εφημερίδες, και στη χρηματοδότηση των οργανισμών που συμμετείχαν στις αποκαλύψεις.

Οι εφημερίδες που δημοσίευσαν τα Panama Papers έχουν παραδεχθεί ότι «φίλτραραν» τα ντοκουμέντα, εστιάζοντας κυρίως σε χώρες που έχουν παραβιάσει τα διάφορα εμπάργκο του ΟΗΕ. Επιπλέον, δήλωσαν ότι το μεγαλύτερο μέρος του υλικού που έχουν στα χέρια τους θα παραμείνει μυστικό. Ο Murray επισημαίνει ότι οι εφημερίδες θέλουν να αποφύγουν επιπτώσεις παρόμοιες με αυτές προηγουμένων αποκαλύψεων, όπως όταν ο Guardian αναγκάστηκε να καταστρέψει τους σκληρούς δίσκους με τις αποκαλύψεις του Snowden.

Δηλαδή ο Murray πιστεύει ότι οι εφημερίδες αποφεύγουν να βρεθούν αντιμέτωπες με τα μεγάλα συμφέροντα της Δύσης, και αρκούνται να δημοσιεύσουν μόνο μερικές «παράπλευρες απώλειες» σχετικά με τον (πρώην) πρωθυπουργό της Ισλανδίας, τον πατέρα του Βρετανού πρωθυπουργού Κάμερον κ.ο.κ. Η άποψη του Murray δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί χωρίς πρόσβαση στα σχετικά αρχεία των εφημερίδων, αλλά τα επιχειρήματά του φαίνονται εύλογα.

Follow the money

Ένας τρόπος για να εντοπιστούν πιθανοί αυτουργοί των αποκαλύψεων και να εξακριβωθεί η ορθότητα των παραπάνω απόψεων είναι να εξεταστεί η χρηματοδότηση τους, το γνωστό «follow the money».

Ποιοι χρηματοδοτούν το Brookings που αποτελεί το βήμα του Gaddy; Στους μεγαλύτερους σπόνσορες του ινστιτούτου συγκαταλέγονται το Bill and Melinda Gates Foundation, η τράπεζα J.P. Morgan Chase, ο J.L. Thornton, πρώην πρόεδρος της τράπεζας Goldman Sachs, ο μεγιστάνας David Rubenstein και η κυβέρνηση του Κατάρ.

Ποιοι χρηματοδοτούν το International Consortium of Investigative Journalists που είχε κύριο ρόλο στις αποκαλύψεις; Το Centre for Public Integrity των ΗΠΑ, το οποίο με τη σειρά του χρηματοδοτείται από το Open Society Foundation (του μεγιστάνα Soros), το Ford Foundation, το Rockefeller Family Fund και άλλα «φιλανθρωπικά» ιδρύματα. Ενώ στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας του Organized Crime and Corruption Reporting Project στην οποία δημοσιεύθηκαν τα Panama Papers, ως σπόνσορες αναφέρονται το Open Society Foundation και το USAID.

Το USAID είναι διαβόητο για κρυφές επεμβάσεις σε άλλες χώρες προς υποστήριξη της γεωπολιτικής ατζέντας των ΗΠΑ. Ένα πρόσφατο παράδειγμα ήταν η προσπάθεια αποσταθεροποίησης της κυβέρνησης της Κούβας το 2014. Συνεπώς το Wikileaks δικαιολογημένα χτύπησε καμπανάκι όταν είδε την ανάμειξη του USAID και παρομοίων οργανώσεων, και όχι, όπως αναφέρθηκε σε διάφορα μέσα, επειδή «ζήλεψε» την επιτυχία του «ανταγωνισμού» με τη διαρροή των Panama Papers.

Μάλλον έχει δίκιο ο Murray όταν προειδοποιεί να μην περιμένουμε μια «αυθεντική» αποκάλυψη του καπιταλισμού της Δύσης, και ότι τα βρώμικα μυστικά των δυτικών επιχειρήσεων θα παραμείνουν αδημοσίευτα. Τα Panama Papers έχουν προσφέρει προφανώς σημαντικές αποκαλύψεις. Αλλά, όπως είχε γράψει ο συγγραφέας Arthur Conan Doyle, δεν υπάρχει τίποτα πιο απατηλό από το προφανές.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

Capitalism & Genocide - Yanis Varoufakis Speech at the Gaza Tribunal, 23rd October 2025, Istanbul

Yanis Varoufakis   On 23rd October, Yanis Varoufakis testified in front of the Jury of Conscience in the context of the Gaza Tribunal. His speech focused on the economic forces underpinning the genocide of the Palestinian people. In particular, he spoke on the manner in which capitalist dynamics have historically fuelled the white settler colonial project and, more recently, how the accumulation of a new form of capital - which he calls cloud capital - has accelerated, deepened and amplified the economic forces powering and propelling the machinery of genocide. 

Exposed: USA plans to use this country to hurt China & help Israel

Geopolitical Economy Report   In Cold War Two, the USA is pressuring countries to cut ties with China and recognize Taiwan separatists. Donald Trump blatantly meddled in Honduras' 2025 election and backed a political coup to put in power right-wing oligarch Nasry "Tito" Asfura, who strongly supports Taiwan and Israel. Ben Norton discusses US imperialism in Latin America.  

Iranian Seyed M. Marandi: What REALLY happened in Iran & why U.S. wants to destroy the country

Li Jingjing 李菁菁   Track records of Western interventions tell us we need to be skeptical and cautious whenever some Western politicians and pundits claim they want to liberate people in another country and bring them democracy. Seyed Mohammad Marandi is a professor at the University of Tehran in Iran. In this episode, he told Li Jingjing what happened during the protests in Iran and how Western sanctions hurt the lives of ordinary Iranians.

Israel & CIA Behind Iran Protests To Get U.S. To Attack!

The Jimmy Dore Show    As protests in Iran have heated up, western media has actively exaggerated and selectively framed the violence by using casualty figures from U.S.- and Israel-funded NGOs — all in order to build public support for another regime-change war. Former CIA officer John Kiriakou and guest Scott Ritter claim protests were infiltrated by foreign intelligence networks and that Israel and the U.S. are using “human rights” narratives similarly to the way they were used in Iraq and Syria.   Dore and Ritter contend that Iran’s government responded to armed unrest rather than peaceful protest, while mainstream outlets ignore attacks on police and public infrastructure. They warn that propaganda, sanctions, and media coordination are laying the groundwork for a wider U.S.–Israel conflict with Iran. 

Iran’s Missiles will DESTROY US Bases & Israel if Trump Attacks

Danny Haiphong   Iran is ready for war, and its hypersonic ballistic missile system could destroy Israel & US military presence forever says Scott Ritter who joined the show to break down the consequences of Trump's march to war with Iran. The former UN Weapons Inspector does a deep dive into Iran's readiness and why it should terrify Trump & Israel together. 

US & Israel support protests in Iran: Trump calls for regime change

Geopolitical Economy Report   The US government is openly backing the protests in Iran. An Israeli media outlet admitted foreign powers are arming Iranian rioters with weapons to try to overthrow the government. Ben Norton explains the geopolitical context and why the USA has sought regime change ever since the 1979 Iranian Revolution.   

Ο βασικός λόγος που ο Τραμπ διστάζει να χτυπήσει το Ιράν

"Μικρά και ασήμαντα" από τον Πίκο Απίκο Ο βασικός λόγος που δεν έγινε η επίθεση στο Ιράν, είναι το γεγονός ότι πρόσφατα, το Ιράν αποχώρησε από το δορυφορικό σύστημα GPS που είναι Αμερικανικό και εντάχθηκε στο Κινεζικό BeiDou. Που σημαίνει ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν τη δυνατότητα να σαμποτάρουν τους Ιρανικούς πυραύλους.  Έτσι εξηγείται και το μεγάλο ποσοστό ευστοχίας των Ιρανικών πυραύλων στην τελευταία σύγκρουση με το Ισραήλ, μέσα στο Ισραηλινό έδαφος. Αλλά και το γεγονός ότι πριν λίγες μέρες, οι ίδιοι οι Ισραηλινοί ζήτησαν τη διαμεσολάβηση της Ρωσίας, προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση με το Ιράν, αφού Ισραηλινές εφημερίδες και αξιωματούχοι είχαν παραδεχθεί ανοιχτά την παρουσία πρακτόρων της Μοσάντ σε Ιρανικό έδαφος και τον κομβικό τους ρόλο στις πρόσφατες εξεγέρσεις. Οι Αμερικανοί επομένως γνωρίζουν ότι αυτή τη στιγμή οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα να χτυπήσουν Αμερικανικές βάσεις (όπως απείλησαν ότι θα κάνουν αν ο Τραμπ κάνει πράξη τις απειλές του), χωρίς να μπορούν να ...

A response to misinformation on Nicaragua: it was a coup, not a ‘massacre’

There is so much misinformation in mainstream corporate media about recent events in Nicaragua that it is a pity that Mary Ellsberg’s article for Pulse has added to it with a seemingly leftish critique. Ellsberg claims that recent articles, including from this website, often “ paint a picture of the crisis in Nicaragua that is dangerously misleading. ” Unfortunately, her own article does just that. It looks at the situation entirely from the perspective of those opposing Daniel Ortega’s government while whitewashing their malevolent behavior and downplaying the levels of US support they have relied on. Her piece is an incomplete depiction of what is happening on the ground, ignoring many salient facts that have come to light and which have been outdated by recent events. The following is a brief response to Ellsberg’s main points from someone who lives in Nicaragua and has observed the situation directly and intimately: https://grayzoneproject.com/2018/08/15/a-res...

Jeffrey Sachs: The US is a violent regime

CGTN   Shortly after US President Donald Trump announced on social media that American forces had carried out military actions against Venezuela, President Nicolas Maduro and his wife Cilia Flores were forcibly taken to New York City to face US charges including narco-trafficking. Speaking with CGTN's Tian Wei, Columbia University professor Jeffrey Sachs warned that such actions reflect a broader pattern of militarized US foreign policy. By sidelining international law and disregarding the UN Charter, Washington is undermining the very framework meant to safeguard global peace and prevent another era of devastating wars. 

The real reason Trump hesitates to strike Iran

globinfo freexchange   Recent statements by the Iranian leadership concerning the ability of Iran to hit US military bases, should not be taken lightly. It is not just the missile capability and - in some cases - even superiority of Iran in the broader region. That alone, would not be enough for Washington to take Tehran's threats seriously.    It has to do also with a strategic move by Iran in the geopolitical battlefield that changes the balance decisively in the war field too. As Pakistan Today reported back in July 2025:   In two recent wars that nearly tipped the world into a full-scale global conflict— one between Pakistan and India, and the other between Iran and Israel— a new determinant of military dominance emerged. In both cases, countries under pressure, Pakistan and Iran, not only stood their ground but struck deep into enemy territory with astonishing precision and devastating impact.  ... in a 12-day war with Israel, Iran destroyed numerous h...