Skip to main content

Η Mythbuster της Βενεζουέλας

Η οικονομολόγος Πασκουαλίνα Κούρτσιο έχει περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής της καταρρίπτοντας τους μύθους που κυκλοφορούν στα διεθνή μέσα ενημέρωσης για την οικονομία της Βενεζουέλας. Τη βρήκαμε στο Καράκας… δίπλα στα γυαλιά του Σαλβαδόρ Αλιέντε.

του Άρη Χατζηστεφάνου

Τη συνάντησα στην είσοδο του υπουργείου Εξωτερικών, όπου ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη για τις επιπτώσεις του αμερικανικού εμπάργκο στην οικονομία της Βενεζουέλας.

Με περίμενε δίπλα σε ένα γλυπτό που αναπαριστά τα σπασμένα γυαλιά οράσεως του Σαλβαδόρ Αλιέντε –από την «11η Σεπτεμβρίου της Χιλής», όταν ο Πινοσέτ βομβάρδισε το προεδρικό μέγαρο στο Σαντιάγκο. Στο μυαλό μου ηχούσε η διαβόητη εντολή που είχε δώσει ο πρόεδρος Νίξον στη CIA, μόλις ο Αλιέντε ανέλαβε τα καθήκοντά του: «Κάντε την οικονομία να ουρλιάξει». Και η οικονομία ουρλιάζει σήμερα στη Βενεζουέλα.

Μπορεί τα ράφια των σούπερ μάρκετ να μην είναι άδεια, όπως συνηθίζουν να τα παρουσιάζουν τα διεθνή ΜΜΕ, αλλά ορισμένες ελλείψεις τροφίμων και φαρμάκων παραμένουν. Παράλληλα η ανεπάρκεια χαρτονομισμάτων και ο υπερπληθωρισμός μετατρέπουν καθημερινές δραστηριότητες σε μια καφκική δοκιμασία για εκατοντάδες χιλιάδες Βενεζουελάνους.

Η Πασκουαλίνα Κούρτσιο δεν επιχειρεί να κρύψει ούτε να εξωραΐσει την πραγματικότητα. Δεν αρνείται επίσης τις καταστροφικές επιπτώσεις που είχε η σχεδόν καθολική εξάρτηση της εθνικής οικονομίας από το πετρέλαιο.

Το βασικό της επιχείρημα όμως, το οποίο αναλύει με εξαντλητική παράθεση επιχειρημάτων στο τελευταίο της βιβλίο («The visible hand of the market»), είναι ότι ξένες χώρες αλλά και τμήματα της δεξιάς αντιπολίτευσης έχουν κηρύξει ανηλεή οικονομικό πόλεμο που θυμίζει τις κινήσεις της Ουάσινγκτον πριν από την ανατροπή του Αλιέντε το 1973.

«Το εμπάργκο» μου εξηγεί «ξεκίνησε άτυπα εδώ και τέσσερα χρόνια και όχι στις 25 Αυγούστου, όταν υπογράφτηκε από τον Τραμπ το σχετικό εκτελεστικό διάταγμα. Οι επιπτώσεις του είναι ήδη εμφανείς στον πληθυσμό, καθώς δυσχεραίνει την εισαγωγή τροφίμων και φαρμάκων που εξαρτώνται από λογαριασμούς οι οποίοι συνδέονται με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα».

Το πιο πρόσφατο πρόβλημα όμως είναι η αδυναμία της χώρας να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του χρέους, αφού οι κυρώσεις απαγορεύουν στα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Δύσης να έρθουν σε επαφή με τη Βενεζουέλα.

Καθώς συζητάμε παρατηρώ ορισμένα διαγράμματα που έχει ετοιμάσει για την παρουσίασή της. Μου δείχνει πως από το 2007 οι σημαντικότερες ελλείψεις ειδών πρώτης ανάγκης συμπίπτουν χρονικά με τις περιόδους εκλογικών αναμετρήσεων.

«Παρατηρήσαμε ότι, χωρίς να έχει μειωθεί η παραγωγή αυτών των αγαθών, αρχίζουν να σπανίζουν στην αγορά… Δημιουργούνται έτσι μεγάλες ουρές και ο κόσμος δυσανασχετεί» εξηγεί η Κούρτσιο, που θεωρεί ότι αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς επηρεασμού των εκλογών. Η ίδια μου θυμίζει ότι οι ίδιες ακριβώς ελλείψεις είχαν παρατηρηθεί και στη Χιλή του Αλιέντε, παρά το γεγονός ότι η παραγωγή των προϊόντων που παρουσίαζαν έλλειψη είχε αυξηθεί.

Αν και δηλώνει ότι δεν έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την ελληνική περίπτωση, η Κούρτσιο υποστηρίζει ότι θα πρέπει να μελετηθούν σε βάθος οι ελλείψεις φαρμάκων, που παρατηρήθηκαν σχεδόν από την αρχή της κρίσης, αλλά και οι ουρές στα ΑΤΜ την εβδομάδα του δημοψηφίσματος.

«Σε πολλές χώρες χρησιμοποιούνται οι ίδιοι μηχανισμοί» μου εξηγεί, θυμίζοντάς μου ένα κοινό μοτίβο που παρατηρήθηκε σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής: ελλείψεις τροφίμων, χρηματισμός μέσων ενημέρωσης και ενίσχυση ακροδεξιών ομάδων.

Το δεύτερο γράφημα που μου δείχνει φαίνεται να διαλύει μία από τις «βεβαιότητες» με τις οποίες μεγάλωσαν γενιές ανθρώπων στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη: ότι η αύξηση του πληθωρισμού συνεπάγεται αναγκαστικά αύξηση της φτώχειας για τον πληθυσμό. Αυτό ακριβώς συνέβαινε στη Βενεζουέλα μέχρι την ανάληψη της εξουσίας από τον Τσάβες.
 

Ο δείκτης του πληθωρισμού και αυτός της φτώχειας κινούνταν κυριολεκτικά παράλληλα. Στα χρόνια που ακολούθησαν όμως η προστασία των αγαθών πρώτης ανάγκης μέσω του ελέγχου τιμών σήμαινε ότι οι επιπτώσεις του πληθωρισμού σταμάτησαν να περνάνε στην κοινωνία. Η Βενεζουέλα, με πολλές παλινωδίες και αποτυχίες, αποδείκνυε ότι το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό του πληθωρισμού είναι εν τέλει μια απόφαση πολιτική και όχι οικονομική.

Στην ερώτησή μου αν η Βενεζουέλα αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση, η απάντησή της είναι κατηγορηματικά «όχι». Για την Κούρτσιο η Βενεζουέλα περνά μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο, η αναφορά όμως στον όρο «ανθρωπιστική κρίση» εντάσσεται σε αυτό που χαρακτηρίζει «υβριδικό πόλεμο» ή «πόλεμο τέταρτης γενιάς» –την προσπάθεια επέμβασης, δηλαδή, στο εσωτερικό της χώρας με πρόσχημα την προστασία του πληθυσμού.

Η άποψή της θυμίζει εκ πρώτης όψεως ένα παιχνίδι λέξεων, το οποίο θα ανέμενε κανείς από κάθε οικονομολόγο που βρίσκεται τόσο κοντά στα κέντρα λήψης οικονομικών αποφάσεων στο Καράκας.

Τις τελευταίες εβδομάδες όμως η Κούρτσιο απέκτησε έναν απροσδόκητο σύμμαχο. Ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Άλφρεντ ντε Ζάγιας, που επισκέφτηκε τη χώρα, επιβεβαίωσε ότι η Βενεζουέλα αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική κατάσταση, η οποία όμως δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «ανθρωπιστική κρίση».

Η Βενεζουέλα δεν αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση. Αντιμετωπίζει οικονομικό πόλεμο.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

Capitalism & Genocide - Yanis Varoufakis Speech at the Gaza Tribunal, 23rd October 2025, Istanbul

Yanis Varoufakis   On 23rd October, Yanis Varoufakis testified in front of the Jury of Conscience in the context of the Gaza Tribunal. His speech focused on the economic forces underpinning the genocide of the Palestinian people. In particular, he spoke on the manner in which capitalist dynamics have historically fuelled the white settler colonial project and, more recently, how the accumulation of a new form of capital - which he calls cloud capital - has accelerated, deepened and amplified the economic forces powering and propelling the machinery of genocide. 

Exposed: USA plans to use this country to hurt China & help Israel

Geopolitical Economy Report   In Cold War Two, the USA is pressuring countries to cut ties with China and recognize Taiwan separatists. Donald Trump blatantly meddled in Honduras' 2025 election and backed a political coup to put in power right-wing oligarch Nasry "Tito" Asfura, who strongly supports Taiwan and Israel. Ben Norton discusses US imperialism in Latin America.  

Iran’s Missiles will DESTROY US Bases & Israel if Trump Attacks

Danny Haiphong   Iran is ready for war, and its hypersonic ballistic missile system could destroy Israel & US military presence forever says Scott Ritter who joined the show to break down the consequences of Trump's march to war with Iran. The former UN Weapons Inspector does a deep dive into Iran's readiness and why it should terrify Trump & Israel together. 

Iranian Seyed M. Marandi: What REALLY happened in Iran & why U.S. wants to destroy the country

Li Jingjing 李菁菁   Track records of Western interventions tell us we need to be skeptical and cautious whenever some Western politicians and pundits claim they want to liberate people in another country and bring them democracy. Seyed Mohammad Marandi is a professor at the University of Tehran in Iran. In this episode, he told Li Jingjing what happened during the protests in Iran and how Western sanctions hurt the lives of ordinary Iranians.

Israel & CIA Behind Iran Protests To Get U.S. To Attack!

The Jimmy Dore Show    As protests in Iran have heated up, western media has actively exaggerated and selectively framed the violence by using casualty figures from U.S.- and Israel-funded NGOs — all in order to build public support for another regime-change war. Former CIA officer John Kiriakou and guest Scott Ritter claim protests were infiltrated by foreign intelligence networks and that Israel and the U.S. are using “human rights” narratives similarly to the way they were used in Iraq and Syria.   Dore and Ritter contend that Iran’s government responded to armed unrest rather than peaceful protest, while mainstream outlets ignore attacks on police and public infrastructure. They warn that propaganda, sanctions, and media coordination are laying the groundwork for a wider U.S.–Israel conflict with Iran. 

US & Israel support protests in Iran: Trump calls for regime change

Geopolitical Economy Report   The US government is openly backing the protests in Iran. An Israeli media outlet admitted foreign powers are arming Iranian rioters with weapons to try to overthrow the government. Ben Norton explains the geopolitical context and why the USA has sought regime change ever since the 1979 Iranian Revolution.   

Ο βασικός λόγος που ο Τραμπ διστάζει να χτυπήσει το Ιράν

"Μικρά και ασήμαντα" από τον Πίκο Απίκο Ο βασικός λόγος που δεν έγινε η επίθεση στο Ιράν, είναι το γεγονός ότι πρόσφατα, το Ιράν αποχώρησε από το δορυφορικό σύστημα GPS που είναι Αμερικανικό και εντάχθηκε στο Κινεζικό BeiDou. Που σημαίνει ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν τη δυνατότητα να σαμποτάρουν τους Ιρανικούς πυραύλους.  Έτσι εξηγείται και το μεγάλο ποσοστό ευστοχίας των Ιρανικών πυραύλων στην τελευταία σύγκρουση με το Ισραήλ, μέσα στο Ισραηλινό έδαφος. Αλλά και το γεγονός ότι πριν λίγες μέρες, οι ίδιοι οι Ισραηλινοί ζήτησαν τη διαμεσολάβηση της Ρωσίας, προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση με το Ιράν, αφού Ισραηλινές εφημερίδες και αξιωματούχοι είχαν παραδεχθεί ανοιχτά την παρουσία πρακτόρων της Μοσάντ σε Ιρανικό έδαφος και τον κομβικό τους ρόλο στις πρόσφατες εξεγέρσεις. Οι Αμερικανοί επομένως γνωρίζουν ότι αυτή τη στιγμή οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα να χτυπήσουν Αμερικανικές βάσεις (όπως απείλησαν ότι θα κάνουν αν ο Τραμπ κάνει πράξη τις απειλές του), χωρίς να μπορούν να ...

A response to misinformation on Nicaragua: it was a coup, not a ‘massacre’

There is so much misinformation in mainstream corporate media about recent events in Nicaragua that it is a pity that Mary Ellsberg’s article for Pulse has added to it with a seemingly leftish critique. Ellsberg claims that recent articles, including from this website, often “ paint a picture of the crisis in Nicaragua that is dangerously misleading. ” Unfortunately, her own article does just that. It looks at the situation entirely from the perspective of those opposing Daniel Ortega’s government while whitewashing their malevolent behavior and downplaying the levels of US support they have relied on. Her piece is an incomplete depiction of what is happening on the ground, ignoring many salient facts that have come to light and which have been outdated by recent events. The following is a brief response to Ellsberg’s main points from someone who lives in Nicaragua and has observed the situation directly and intimately: https://grayzoneproject.com/2018/08/15/a-res...

Jeffrey Sachs: The US is a violent regime

CGTN   Shortly after US President Donald Trump announced on social media that American forces had carried out military actions against Venezuela, President Nicolas Maduro and his wife Cilia Flores were forcibly taken to New York City to face US charges including narco-trafficking. Speaking with CGTN's Tian Wei, Columbia University professor Jeffrey Sachs warned that such actions reflect a broader pattern of militarized US foreign policy. By sidelining international law and disregarding the UN Charter, Washington is undermining the very framework meant to safeguard global peace and prevent another era of devastating wars. 

Billionaires are social distancing in super yachts as tens of millions lose jobs

Everyday, it becomes clearer: the COVID-19 pandemic is hitting poor, working, and marginalized communities the hardest. Millions of workers – especially low-wage retail, food service, hospitality, and care workers – have faced the terrible choice daily between going to work and risking their health, or staying home and risking their paychecks. Many other workers don’t even have that choice, with around 30 million people in the US filing for unemployment in the past six weeks. But billionaires don’t face these same problems. As tens of millions have lost their jobs over the past two months, billionaire wealth soared by a whopping $282 billion between March 18 and April 10, according to a new study from the Institute for Policy Studies.  And while finding enough space to wait out the pandemic is something many struggle with, billionaires have been escaping to their second (or third, or fourth) homes to ride it out in luxury – all while they position themselves to ...