Skip to main content

Ρήγμα στις σχέσεις Τουρκίας – ΗΠΑ

του Άρη Χατζηστεφάνου

«Πράκτορας των Αμερικάνων», «άνθρωπος του Γκιουλέν», «μοναχικός λύκος», «Τούρκος προβοκάτορας», «ακραίος ισλαμιστής», «αντιφασίστας μαχητής». Όλοι παραπάνω χαρακτηρισμοί ακούστηκαν σε διάστημα 48ωρων από τη στιγμή που ο Τούρκος αστυνομικός Μεβλούτ Μερτ Αλτιντάς δολοφόνησε τον Ρώσο πρέσβη στην Άγκυρα.

Η σύγχυση στα λόγια του δολοφόνου, που αναμίγνυε αναφορές στο Ισλάμ σε σπαστά αραβικά και τουρκικές φράσεις για το Χαλέπι έδωσε τροφή σε δεκάδες θεωρίες συνωμοσίας. Η ανάληψη της ευθύνης από την οργάνωση Μέτωπο Αλ Νούσρα, η οποία συνδέεται με την Αλ Κάιντα και υπήρξε -έμμεσα και άμεσα – ένας από τους αποδέκτες της αμερικανικής και σαουδαραβικής ενίσχυσης στη Συρία, δεν βοήθησε να κοπάσει αυτός ο καταιγισμός εκτιμήσεων και φημών.

Πριν αποτολμήσει κάποιος να εντοπίσει τα κίνητρα του δράστη έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία να εξετάσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες που αυτή φέρνει στην επιφάνεια. Αντίθετα με τις αρχικές απλουστευτικές αναλύσεις, που προέβλεπαν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο οποίος θα ξεκινούσε από τη σύγκρουσή Ρωσίας – Τουρκίας, η επίθεση φάνηκε να εδραιώνει σε πιο σταθερές βάσεις τις σχέσεις των δυο χωρών. Η τριμερής διάσκεψη Μόσχας, Άγκυρας, Τεχεράνης που πραγματοποιήθηκε, όπως είχε προγραμματιστεί, την επομένη της δολοφονίας έστειλε ένα σαφές μήνυμα για την στάση που θα τηρήσει ο Ερντογάν, μετά την αποτυχία του να επιβάλλει τους δικούς του όρους στη Συρία. Ύστερα από σχεδόν έξι χρόνια ενίσχυσης ακραίων ισλαμιστών – άλλοτε σε αγαστή συνεργασία και άλλοτε απλώς με την ανοχή των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας – η Άγκυρα απομακρύνεται περαιτέρω από το στρατόπεδο της Ουάσιγκτον και των συμμάχων της στον Περσικό Κόλπο, κοιτάζοντας προς την Ασία και σε βάθος χρόνου, προς την Κίνα.

Η πρόσδεση, βέβαια, στη Μόσχα είχε επισημοποιηθεί αμέσως μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα για την ανατροπή του Ερντογάν. Ορισμένοι διπλωμάτες, μάλιστα, ανέφεραν τότε ότι ακόμη και η κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους από την τουρκική αεροπορία στη Συρία η οποία δυναμίτισε προς στιγμήν τις σχέσεις των δυο χωρών, δεν αποτελούσε απόφαση του Τούρκου προέδρου αλλά κύκλων στο στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας.

Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία δεν μπορεί επί του παρόντος να θέτει όρους για τη σχέση της με τη Μόσχα, είναι δεδομένο ότι θα ζητήσει ως αντάλλαγμα το πάγωμα κάθε σχεδίου για τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους. Τα οκτώ σημεία άλλωστε στα οποία συμφώνησε με τη Μόσχα και την Τεχεράνη, αναφέρονται στη διατήρηση της «κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας, της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας».

Όσο εύθραυστη και αν φαντάζει η συμμαχία των τριών χωρών, δεν παύει να αποτελεί τρομοκρατικό χτύπημα για τα γεωπολιτικά συμφέροντας της Ουάσιγκτον στην περιοχή. Η Τουρκία, η οποία διαθέτει το δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, αποτελούσε για τις ΗΠΑ ένα ανάχωμα απέναντι στην ισλαμική επανάσταση του Ιράν. Αυτός ήταν άλλωστε ο βασικός λόγος για την οποίον στήριξαν το πραξικόπημα του Εβρέν ένα μόλις χρόνο μετά την αναρρίχηση του Χομεϊνί στην εξουσία.

Σήμερα, και παρά το γεγονός ότι στο Ιράν κυβερνά ο πλέον ”φιλοδυτικός” πρόεδρος μετά τον Σάχη, η Ουάσιγκτον κινδυνεύει για πρώτη φορά να χάσει ταυτόχρονα και την Άγκυρα και την Τεχεράνη – ιδιαίτερα μετά τους λεονταρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ και τη συνέχιση των κυρώσεων εναντίον του Ιράν. Οι ΗΠΑ, έγραφε προ ημερών η Ουάσιγκτον Πόστ, μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με μια «ειρήνη στη Συρία η οποία θα ενισχύσει ένα αντι–αμερικανικό δίκτυο ηγετών από τη Δαμασκό και την Τεχεράνη μέχρι την Άγκυρα και τη Μόσχα».

Είναι βέβαια προφανές ότι ο λευκός Οίκος και το βασίλειο των Σαούντ, που εδώ και έξι χρόνια χρηματοδοτούν κάθε τρομοκρατική οργάνωση που δέχεται να πολεμήσει το καθεστώς Άσαντ στη Συρία, δεν πρόκειται να μείνουν με σταυρωμένα χέρια. Ενδεικτικές για το που μπορεί να φτάσουν ήταν παλαιότερες δηλώσεις του πρώην υποδιευθυντή της CIA, Μάικλ Μόρελ, ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να πουν στους ”μετριοπαθείς” αντάρτες που μάχονται στη Συρία να στραφούν εναντίον της Ρωσίας, Σε διευκρινιστική ερώτηση δημοσιογράφων εάν εννοεί να σκοτώνουν Ρώσους, ο Μορέλ απάντησε θετικά. Μιλώντας προ ημερών στο περιοδικό Φόρμπς, ο ίδιος τόνισε ότι η Αμερική πρέπει να απαντήσει στην (υποτιθέμενη) παρέμβαση τς Μόσχας στις αμερικανικές εκλογές ”στέλνοντας επιθετικά όπλα στην Ουκρανία”. Ο ίδιος ο Ομπάμα άλλωστε δήλωσε πρόσφατα ότι τα αντίποινα της Ουάσιγκτον εναντίον της Ρωσίας για την εμπλοκή στις εκλογές θα έρθουν με τόπο και χρόνο που θα επιλέξουν οι ΗΠΑ.

Όποιος και αν όπλισε λοιπόν το χέρι του Τούρκου δολοφόνου στη Άγκυρα, είναι προφανές ότι η πράξη του έφερε τα αντίθετα αποτελέσματα από τους ισχυρότερους παίκτες στον πόλεμο της Συρίας. Επιτάχυνε και ενδυνάμωσε την ήδη διαφαινόμενη αποσκίρτηση της Τουρκίας από το δυτικό στρατόπεδο η οποία απειλεί ευθέως τη σταθερότητα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.

Οι ΗΠΑ έχασαν τον Ερντογάν αλλά το ΝΑΤΟ δεν έχασε ακόμη την Τουρκία”, έγραφε πρόσφατα ο Τούρκος δημοσιογράφος Μουράτ Γιετκίν και, πιθανότατα, έχει απόλυτο δίκιο. Και μόνο το γεγονός όμως ότι η πίστη της Τουρκίας στη βορειοατλαντική συμμαχία τίθεται εν αμφιβόλω, για πρώτη φορά από την ένταξη της στο ΝΑΤΟ στις αρχές της δεκαετία του ’50, προοιωνίζεται συγκρούσεις, προβοκάτσιες και πισώπλατα γεωπολιτικά μαχαιρώματα που δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

Capitalism & Genocide - Yanis Varoufakis Speech at the Gaza Tribunal, 23rd October 2025, Istanbul

Yanis Varoufakis   On 23rd October, Yanis Varoufakis testified in front of the Jury of Conscience in the context of the Gaza Tribunal. His speech focused on the economic forces underpinning the genocide of the Palestinian people. In particular, he spoke on the manner in which capitalist dynamics have historically fuelled the white settler colonial project and, more recently, how the accumulation of a new form of capital - which he calls cloud capital - has accelerated, deepened and amplified the economic forces powering and propelling the machinery of genocide. 

Exposed: USA plans to use this country to hurt China & help Israel

Geopolitical Economy Report   In Cold War Two, the USA is pressuring countries to cut ties with China and recognize Taiwan separatists. Donald Trump blatantly meddled in Honduras' 2025 election and backed a political coup to put in power right-wing oligarch Nasry "Tito" Asfura, who strongly supports Taiwan and Israel. Ben Norton discusses US imperialism in Latin America.  

Iran’s Missiles will DESTROY US Bases & Israel if Trump Attacks

Danny Haiphong   Iran is ready for war, and its hypersonic ballistic missile system could destroy Israel & US military presence forever says Scott Ritter who joined the show to break down the consequences of Trump's march to war with Iran. The former UN Weapons Inspector does a deep dive into Iran's readiness and why it should terrify Trump & Israel together. 

Iranian Seyed M. Marandi: What REALLY happened in Iran & why U.S. wants to destroy the country

Li Jingjing 李菁菁   Track records of Western interventions tell us we need to be skeptical and cautious whenever some Western politicians and pundits claim they want to liberate people in another country and bring them democracy. Seyed Mohammad Marandi is a professor at the University of Tehran in Iran. In this episode, he told Li Jingjing what happened during the protests in Iran and how Western sanctions hurt the lives of ordinary Iranians.

Israel & CIA Behind Iran Protests To Get U.S. To Attack!

The Jimmy Dore Show    As protests in Iran have heated up, western media has actively exaggerated and selectively framed the violence by using casualty figures from U.S.- and Israel-funded NGOs — all in order to build public support for another regime-change war. Former CIA officer John Kiriakou and guest Scott Ritter claim protests were infiltrated by foreign intelligence networks and that Israel and the U.S. are using “human rights” narratives similarly to the way they were used in Iraq and Syria.   Dore and Ritter contend that Iran’s government responded to armed unrest rather than peaceful protest, while mainstream outlets ignore attacks on police and public infrastructure. They warn that propaganda, sanctions, and media coordination are laying the groundwork for a wider U.S.–Israel conflict with Iran. 

US & Israel support protests in Iran: Trump calls for regime change

Geopolitical Economy Report   The US government is openly backing the protests in Iran. An Israeli media outlet admitted foreign powers are arming Iranian rioters with weapons to try to overthrow the government. Ben Norton explains the geopolitical context and why the USA has sought regime change ever since the 1979 Iranian Revolution.   

Ο βασικός λόγος που ο Τραμπ διστάζει να χτυπήσει το Ιράν

"Μικρά και ασήμαντα" από τον Πίκο Απίκο Ο βασικός λόγος που δεν έγινε η επίθεση στο Ιράν, είναι το γεγονός ότι πρόσφατα, το Ιράν αποχώρησε από το δορυφορικό σύστημα GPS που είναι Αμερικανικό και εντάχθηκε στο Κινεζικό BeiDou. Που σημαίνει ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν τη δυνατότητα να σαμποτάρουν τους Ιρανικούς πυραύλους.  Έτσι εξηγείται και το μεγάλο ποσοστό ευστοχίας των Ιρανικών πυραύλων στην τελευταία σύγκρουση με το Ισραήλ, μέσα στο Ισραηλινό έδαφος. Αλλά και το γεγονός ότι πριν λίγες μέρες, οι ίδιοι οι Ισραηλινοί ζήτησαν τη διαμεσολάβηση της Ρωσίας, προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση με το Ιράν, αφού Ισραηλινές εφημερίδες και αξιωματούχοι είχαν παραδεχθεί ανοιχτά την παρουσία πρακτόρων της Μοσάντ σε Ιρανικό έδαφος και τον κομβικό τους ρόλο στις πρόσφατες εξεγέρσεις. Οι Αμερικανοί επομένως γνωρίζουν ότι αυτή τη στιγμή οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα να χτυπήσουν Αμερικανικές βάσεις (όπως απείλησαν ότι θα κάνουν αν ο Τραμπ κάνει πράξη τις απειλές του), χωρίς να μπορούν να ...

A response to misinformation on Nicaragua: it was a coup, not a ‘massacre’

There is so much misinformation in mainstream corporate media about recent events in Nicaragua that it is a pity that Mary Ellsberg’s article for Pulse has added to it with a seemingly leftish critique. Ellsberg claims that recent articles, including from this website, often “ paint a picture of the crisis in Nicaragua that is dangerously misleading. ” Unfortunately, her own article does just that. It looks at the situation entirely from the perspective of those opposing Daniel Ortega’s government while whitewashing their malevolent behavior and downplaying the levels of US support they have relied on. Her piece is an incomplete depiction of what is happening on the ground, ignoring many salient facts that have come to light and which have been outdated by recent events. The following is a brief response to Ellsberg’s main points from someone who lives in Nicaragua and has observed the situation directly and intimately: https://grayzoneproject.com/2018/08/15/a-res...

Jeffrey Sachs: The US is a violent regime

CGTN   Shortly after US President Donald Trump announced on social media that American forces had carried out military actions against Venezuela, President Nicolas Maduro and his wife Cilia Flores were forcibly taken to New York City to face US charges including narco-trafficking. Speaking with CGTN's Tian Wei, Columbia University professor Jeffrey Sachs warned that such actions reflect a broader pattern of militarized US foreign policy. By sidelining international law and disregarding the UN Charter, Washington is undermining the very framework meant to safeguard global peace and prevent another era of devastating wars. 

Billionaires are social distancing in super yachts as tens of millions lose jobs

Everyday, it becomes clearer: the COVID-19 pandemic is hitting poor, working, and marginalized communities the hardest. Millions of workers – especially low-wage retail, food service, hospitality, and care workers – have faced the terrible choice daily between going to work and risking their health, or staying home and risking their paychecks. Many other workers don’t even have that choice, with around 30 million people in the US filing for unemployment in the past six weeks. But billionaires don’t face these same problems. As tens of millions have lost their jobs over the past two months, billionaire wealth soared by a whopping $282 billion between March 18 and April 10, according to a new study from the Institute for Policy Studies.  And while finding enough space to wait out the pandemic is something many struggle with, billionaires have been escaping to their second (or third, or fourth) homes to ride it out in luxury – all while they position themselves to ...